Arriën trekt aan de bel over woningbouw

- Door: Grietje Grendelman - Plaatselijk Belang Arriën roept de gemeente Ommen op om bij de verdere plannen voor woningbouw bij Arriën eerst grondig onderzoek te doen naar de cultuurhistorische waarden van het buurtschap. De organisatie maakt zich zorgen over de plannen voor Vlierlanden 3 en vindt dat de historische structuur van Arriën vanaf het begin een uitgangspunt moet zijn bij de planvorming.

Dat schrijft Plaatselijk Belang in een brief aan het college van B en W van de gemeente Ommen en de gemeenteraad. Aanleiding is onder meer de uitwerking van het nieuwe Omgevingsplan en de plannen voor mogelijke woningbouw bij Arriën. Volgens Plaatselijk Belang bestaat onder inwoners scepsis over de huidige plannen voor Vlierlanden 3. Daarbij wordt ook kritiek geuit op de manier waarop bewoners tot nu toe bij het proces zijn betrokken.

Onvoldoende kennis

Plaatselijk Belang stelt dat er onvoldoende kennis en onderzoek beschikbaar is over de locatie. Daarom is het buurtschap zelf een uitgebreid onderzoek begonnen naar de geschiedenis en ontwikkeling van Arriën. Een landschapsbiografie en dorpsplan worden onderdeel van ‘Het Boek Arriën’. Volgens het onderzoek gaat de huidige structuur van het buurtschap voor een belangrijk deel terug tot de late middeleeuwen. Historische boerenerven, esgronden, akkers, zandwegen, houtwallen en voormalige gemeenschappelijke markegronden zijn volgens Plaatselijk Belang nog altijd herkenbaar in het landschap. Een deel van de historische erven zou teruggaan tot registraties rond 1400. Plaatselijk Belang noemt het bijzonder dat niet alleen de structuur van erven en gronden na eeuwen nog herkenbaar is, maar ook verschillende familienamen zijn blijven bestaan.

Eerst historie in kaart

De organisatie vreest dat cultuurhistorie pas aan bod komt wanneer belangrijke keuzes over bijvoorbeeld bouwvelden en ontsluitingswegen al zijn gemaakt. Dat moet volgens Plaatselijk Belang worden voorkomen. “De historische landschapsstructuur behoort naar onze mening aan het begin van het ontwerpproces te worden onderzocht en als volwaardig uitgangspunt te worden vastgelegd”, schrijft de organisatie. PB Arriën vraagt de gemeente daarom de historische erfstructuur afzonderlijk in kaart te brengen. Ook oude wegen en paden, zichtlijnen en open ruimten moeten daarbij worden meegenomen. Vervolgens moet duidelijk worden welke onderdelen door woningbouw worden geraakt en hoe daarmee rekening wordt gehouden bij onder meer de keuze van bouwlocaties, ontsluiting, verkaveling en bebouwingsdichtheid. Ook wil Plaatselijk Belang dat inwoners en mensen met lokale historische kennis vroeg bij het proces worden betrokken.

Niet tegen ontwikkeling

De organisatie benadrukt niet op voorhand tegen ontwikkeling van het buurtschap te zijn. Wel waarschuwt zij voor onomkeerbare gevolgen wanneer bij woningbouw onvoldoende rekening wordt gehouden met de bestaande structuur. “Een nieuwe woonwijk kan elders opnieuw worden ontworpen - op een locatie met minder geschiedenis. De historische structuur van Arriën kan, eenmaal verdwenen, niet opnieuw worden gemaakt.”

Daarbij zet Plaatselijk Belang vraagtekens bij wat het zelf omschrijft als “het blinde streven naar 375 woningen” in Vlierlanden 3. Volgens de organisatie moet eerst worden vastgesteld welke ontwikkeling op deze plek verantwoord in het landschap past. Plaatselijk Belang beschikt inmiddels over historisch bronnen- en kaartmateriaal en biedt aan dit met de gemeente te delen. PB Arriën wil van de gemeente weten hoe de cultuurhistorische structuur in het verdere proces wordt onderzocht, beschermd en vertaald naar concrete stedenbouwkundige uitgangspunten. Zolang daar geen duidelijkheid over bestaat, kan de buurtschap volgens Plaatselijk Belang niet positief oordelen over de uitwerking van de plannen.