SOort van de maand

In 2024 belicht ‘Uit de Natuur’ viermaal een dier of plant uit het Vecht- of Reestdal, in samenwerking met Natuur in Hardenberg, NICHE, De Toren en De Koppel. Dit jaar zal het gaan om soorten die zijn afgenomen door klimaatverandering en soorten die daardoor juist zijn toegenomen. In november is de kijker gericht op vleermuizen en op in huis overwinterende insecten.

“Jullie wonen met z’n 4’en in huis? Weet je dat wel heel zeker?” Nu de herfst is begonnen en de koudere wintermaanden in aantocht zijn willen de meesten mensen niets liever dan lekker warm en knus binnen te zitten. En geef ze ongelijk met het guurder wordende weer. Maar we zijn niet de enige die er zo over denken. Jaarlijks trekken gigantische hoeveelheden insecten de gebouwen in om te overwinteren. En nee ze gaan niet altijd gelijk je slaapkamer in. Meestal gaan ze juist in de gaten en kieren zitten van gebouwen of zelfs in de spouwmuren. Denk aan soorten zoals schildwantsen maar ook aan lieveheersbeestjes. Op deze plekken kruipen ze soms met honderden samen en overwinteren ze om in het voorjaar tevoorschijn te komen.

Maar er zijn ook huisgenoten die het hele jaar in verschillende huizen wonen. Ooit wel eens nagedacht over waar de vleermuizen in de tuin vandaan komen? De grote boom van de buren? Nou, niet altijd! In Nederland hebben we meerdere vleermuizen soorten die qua verblijfplaatsen volledig afhankelijk zijn van onze gebouwen. Ze slapen er, planten zich daar voort en brengen hun kroost groot. En het gebouw waar dat in gebeurt hoeft niet gigantisch te zijn. Een standaard twee-onder-een-kap kan wel meer dan 100 vleermuizen herbergen als er een kraamkolonie zit. Maar de echte grote groepen komen samen om te overwinteren. Dit doen ze in grote bunkers of gebouwen zoals ziekenhuizen, flats en verzorgingstehuizen. Hier staat de kachel vaak wel lekker aan en zijn de gebouwen groot genoeg.

Maar het feit dat deze dieren in de spouwmuren en volledig van ons afhankelijk zijn, brengt ook problemen met zich mee. Tegenwoordig willen veel mensen verduurzamen. Een van de manieren waarop dit kan, is het isoleren van de spouwmuren, net waar de vleermuizen wonen. Door onwetendheid, slechte inventarisaties of kosten komt het vaak voor dat spouwmuren worden geïsoleerd met de vleermuizen er nog in. Niet alleen zijn de overlevende vleermuizen hun huis kwijt, ook komen veel vleermuizen hierbij om het leven. Het aantal vleermuizen in Nederland gaat jaarlijks naar beneden. En het feit dat vleermuizen gemiddeld maar 1 jong per jaar krijgen, voorspelt niet veel goeds. Dus wees naast een goede buur ook een goede huisgenoot.

Tekst: Thirza Wesselink.