Werk in natuur staat nooit stil

- Door: Harry Kruiper - Het werk in de natuur staat nooit stil. Ook niet bij Staatsbosbeheer en in het hoogveen. En dan met name in het noordelijk gebied vanaf Kloosterhaar – Sibculo. Desondanks streeft men er naar om de bezoekers ook in de Engbertsdijkvenen toch zo optimaal mogelijk te laten genieten van de natuur. Uiteraard met alle ontspanning en voordelen er van die mensen uit het groen en uit het landschap halen wat ze graag tot zich willen nemen. Het is immers een uniek natuurgebied waar je nog zeldzaam hoogveen vindt. Dit stille en uitgestrekte veenlandschap heeft een aantrekkingskracht op bijzondere planten en dieren. Niet voor niets is het een beschermd Natura 2000-gebied in Europa.

Behoud van hoogveen in Engbertsdijkvenen

Hoogveen heeft een bijzondere functie in de opslag van broeikasgassen. CO₂ wordt opgeslagen in de planten die er groeien en in het veen. Voorwaarde is wel dat het veen het hele jaar goed nat blijft. Hoogveenherstel draagt daarmee bij aan oplossingen voor het klimaatprobleem. Binnen het gebied voert Staatsbosbeheer in opdracht van de provincie Overijssel maatregelen uit voor het behoud van dat hoogveen. Omdat hoogveen veel water nodig heeft zijn enige tijd geleden veel bomen verwijderd omdat deze per dag honderden liters water verdampen. Het is niet de bedoeling dat er weer te veel bomen gaan groeien in het gebied. Daarnaast is Staatsbosbeheer bezig met de voorbereidingen om dammen, kades en stuwen aan te leggen en sloten te dempen. Geduldig ligt er aan de rand al vast een hele grote berg leemhoudend zand te wachten om dat te gaan gebruiken. Dit project is nu in procedure, iedereen heeft de gelegenheid gehad hier zienswijzen op in te dienen. Al deze maatregelen hebben als doel om meer water langer in het gebied vast te houden. 

Na herstel een goed beheer

Na de uitvoering van de herstelwerkzaamheden moet het gebied goed beheerd worden. Staatsbosbeheer moet voorkomen dat de Engbertsdijksvenen langzaam weer gaan dichtgroeien. Een open veenlandschap is het streven, zodat men een uniek ecosysteem kan behouden voor toekomstige generaties. Naast de inzet van machines wordt het open landschap behouden door middel van begrazing. 

Grazers

Blaarkop-ossen, Hollandse landgeiten en Hereford runderen houden ongewenste soorten kort waaronder ook jonge boompjes. Elke vorm van begrazing heeft zo zijn eigen effect om het landschap open te houden. Een afwisselend veenlandschap is belangrijk voor veel verschillende planten- en diersoorten die afhankelijk zijn van dit milieu, zoals de roodborsttapuit, de kraanvogel, adder en zandhagedis. Buiten het natuurgebied wordt ook bekeken waar en hoe de grondwaterstand kan worden verhoogd. Over deze maatregelen heeft de provincie Overijssel intensief contact met omwonenden en betrokken partijen in de streek. Want de natuur is ingewikkeld. Er moet iets concreets en tastbaars gedaan worden.

Wandelen in het veen

Intussen kan men gewoon het gebied betreden vanaf de parkeerplaats aan de Dorpsstraat in Kloosterhaar. Al gauw komt men boerderij ’t Huisken tegen. Met een stuk geschiedenis. In 1896 kwam boer Hendrikus Ekkel er wonen. Het stond bekend als ‘Ekkel in de Koel’n’. Dochter Fenna Ekkel woonde er met G.H. Huisken tot 1972. Tot het in eigendom kwam van Staatsbosbeheer. De moeite waard is ook uitkijkpunt De Pluus. Het werd speciaal gemaakt toen een eerder veendamproject met succes afgesloten kon worden om daar de hoogveenkern veilig te stellen tegen uitdroging. 

Ook via de Bergweg kan men het gebied in voor een rondwandeling. Dat is bij de plas ‘Put van Roelofs’. Op verzoek van omwonenden bleef daar al een stuk bos behouden. Via het wandelpad langs de N341 kan men ook terug naar de parkeerplaats aan de Dorpsstraat. Onderweg kan men stil staan bij het luchtdrama op 30 maart 1943 toen een Engelse bommenwerper brandend neer kwam bij de boerderij van de familie Biewenga. De Lancaster van het 460 Squadron Royal Australian Air Force kwam in een vuurgevecht terecht en werd neergeschoten door een Duitse nachtjager. Meer info over alles vindt men op www.museumkloosterhaar.nl of www.veenmuseum.nl. 

Zo maar een paar tips waar men even bij stil kan staan om als men in de wijde omgeving aan het genieten is.