Dominee Rik Meijer in gesprek met Peter van der Heide

Wat is je levensovertuiging? Waar geloof je in? Om de twee maanden vraag ik dit aan iemand in de omgeving van Hardenberg. Dit keer spreek ik met Peter van der Heide (63 jaar).

Hulpverlener

“Ik sta als hulpverlener in het leven”, vertelt Peter halverwege de koffie. We zitten in mijn studeerkamer en zien en spreken elkaar voor het eerst. 

“Als ik anderen kan helpen, dan geeft mij dat een prima gevoel. Ik heb in vluchtelingenkampen gewerkt en heb jarenlang een zorgorganisatie gehad. Helaas heb ik deze organisatie na mijn echtscheiding moeten overdragen aan ‘De Samenwerking’. Door deze overname bleven mijn cliënten en medewerkers gelukkig wel met elkaar verbonden”.

Kwijtgeraakt

“Ik ben meer kwijtgeraakt”, zegt hij. Peter vertelt over de vrijgemaakt-gereformeerde kerk, waar ik zelf ook altijd bij heb gehoord. “Terugkijkend op mijn jeugd, was die kerk voor mij een sekte. Ik had er toen verder geen hinder van en het gaf mij ook een gevoel van veiligheid. Het idee ook van de enige ware kerk... Ik had echt het idee: de vrijgemaakten horen bij de beste gelovigen. De andere kerken waren niet goed genoeg”.

Dordtse Leerregels

Toch was dat voor hem niet de belangrijkste reden om de kerk te verlaten. Het grootste probleem was dat hij geen goede antwoorden kreeg op zijn vragen. “Er wordt altijd gezegd dat het verstandig is om Bijbelstudie te doen, maar of het bij mij ook verstandig was? Ik ben gaan omdenken. Ik las de Dordtse Leerregels. De vragen daarin zijn goed en scherp gesteld, maar er worden geen duidelijke antwoorden gegeven”. 

Lijden

Met name het lijden in de wereld kan Peter niet verbinden met Gods goedheid. Nadat God de erfzonde de wereld in heeft gebracht, is Hij zo vol van zichzelf dat miljarden mensen in ellende moeten leven; eeuw in, eeuw uit. Dat is toch hardvochtig!

Compassie

Ik waardeer Peters scherpe vragen en openheid, maar dit steekt me ook. Ik geloof niet in een God die zichzelf zo belangrijk vindt, dat het Hem koud laat als mensen een rotleven hebben. Hij heeft wel degelijk compassie met de wereld. En waarom krijgt Hij de schuld van alles wat wij als mensen elkaar aandoen? En hoezo zou Hij de erfzonde de wereld in hebben gebracht? 

Ik vertel Peter dat ik laatst gepreekt heb over Genesis 3. Bij die tekst zijn allerlei vragen te stellen, maar dit piketpaaltje is helder: het kwaad komt niet bij God vandaan.

Opstandige

Ben je ook niet gewoon teleurgesteld in God?’ vraag ik. Daar gaat hij niet direct op in. Wel zegt hij: ‘Of ik een gelovige ben? Als ik geloof, dan ben ik wel een opstandige. Dan heb ik wel heel veel vragen die ik aan Hem wil stellen”.

FQI

Ik zeg dat de grootste theologen zeiden dat het geloof begrip zoekt. Je gelooft eerst en vanuit dat geloof ga je nadenken. In het Latijn zeiden ze: ‘fides quaerens intellectum’. 

De afkorting FQI doet mij niet alleen denken aan de naam van mijn studentenvereniging, maar helpt me ook om de bedenken dat het niet begint bij het intellect. Ik hoef niet alle antwoorden te hebben voor ik God vertrouw. Het is eerder andersom: het geloof zoekt het denken.

Omdenken

Die avond stuurt Peter mij een appje waarin hij me bedankt voor ons gesprek. Hij vond het fijn om de ruimte te krijgen om zich uit te spreken. 

Ook is het voor hem helderder geworden op welke manier hijzelf denkt en waarom hij juist niet vanuit FQI kan geloven. Dat is voor hem de omgekeerde en daarom de verkeerde manier van denken.