Overprikkeling! Hoe blijf je in balans?

December staat weer voor de deur. De maand van lichtjes, feestdagen en samenzijn. Gezellig, maar ook drúk. Voor veel mensen zijn de feestdagen ook vermoeiend, of zelfs een uitputtingsslag. Voor mensen met niet-aangeboren hersenletsel (NAH) is het nóg belastender.

Niet-aangeboren hersenletsel ontstaat door een beschadiging van de hersenen na de geboorte, bijvoorbeeld door een ongeluk, beroerte of ziekte. Hierdoor werken sommige hersenfuncties anders dan voorheen. Veel mensen met NAH zijn gevoeliger voor prikkels, kunnen niet filteren of focussen en raken daardoor sneller overprikkeld. 

Wat is overprikkeling?

Overprikkeling betekent dat je hersenen meer info binnenkrijgen dan ze kunnen verwerken. Normaal filtert je brein prikkels zoals geluiden, geuren en beelden. Bij hersenletsel werkt dat filter minder goed. Alles komt harder binnen en stapelt zich op. Je raakt sneller moe, kunt minder goed nadenken of focussen. Veelvoorkomende signalen zijn vermoeidheid, hoofdpijn, concentratieproblemen, stress, irritatie en soms ook misselijkheid of duizeligheid. In Nederland leven honderdduizenden mensen met NAH; een groot deel ervaart dagelijks klachten.  De feestmaand brengt extra prikkels met zich mee. Denk aan de drukte van familiebezoek, knallen van vuurwerk, flikkerende kerstverlichting, overal muziek, volle agenda’s en sociale verwachtingen. Voor veel mensen met NAH liggen in deze dagen overprikkeling en overbelasting op de loer. En voor hun partners ook. 

Tips uit de praktijk

Hoe ga je hiermee om? We vroegen wat mensen met NAH om tips: “Wij beginnen ruim van tevoren met plannen: wie, wat, waar, wanneer? We spreiden afspraken en houden één dag vrij om bij te komen.” Een ander zegt: “Ik geef mijn grenzen vooraf aan, zodat het geen verrassing is voor het bezoek.” Regelmatig rusten is een tip die ook veel genoemd wordt: “Ik trek me op vaste tijden even terug” Of: “Na een drukke dag doe ik iets voor mezelf, zoals puzzelen of even liggen.” 

Bij InteraktContour Hardenberg zijn ze gespecialiseerd in NAH. Hun advies? “Maak duidelijke afspraken over begin- en eindtijden, houdt bezoek kort en plan rustmomenten in. Praat om de beurt. Zet radio of tv uit. Wandelen is vaak rustgevend. Maar vooral: leg de lat niet te hoog. Het moet voor iedereen prettig blijven.” 

Meer tips in het Ontprikkelplan!

Er zijn veel meer tips. Bij InteraktContour hebben ze er een aantal op een rij gezet. Geïnteresseerd? Stuur een e-mail naar hardenberg@interaktcontour.nl en ontvang een Ontprikkelplan voor de feestdagen.