Vakantie?

Had je het goed, een leuke vakantie? Een vraag van iemand die gemerkt had dat ik een weekje weg was. Ik aarzel over het antwoord. Ik had het goed gehad inderdaad, maar vakantie? Op verzoek van twee kleindochters waren we met ze naar Auschwitz gereden. Zelf waren we er nog nooit geweest, mede daarom hadden we meteen ingestemd. Een hele tocht met de twee meiden van 17 en 18 op de achterbank. We hadden een studio gehuurd in Krakau. 

Het was warm op het moment dat we er waren en de eerste dag genoten we van de prachtige stad Krakau. We flaneerden over het grote plein tussen de historische gebouwen, dat leek best wel vakantie-achtig; ’s Middags door de Joodse wijk. Krakau telde 65.000 Joden voor de oorlog uitbrak. Nu wonen er nog ongeveer 200.

De tweede dag met de bus naar Auschwitz, naar het museum, de barakken, en daarna naar Birkenau; om heel erg stil bij te worden, en dat waren we. Het meest trof me het systematische, geïndustrialiseerde karakter van de vernietiging. Voor de twee pubers was het een heftige ervaring en ze hadden vragen. Bijvoorbeeld, wat is er met de mensen gebeurd die dit deden, die actief waren in de industrie achter de gouden trouwringen, de bergen afgeknipt haar, het hergebruik van de stapels koffers en schoenen? De gids legde uit dat ze na de oorlog “gewoon” verder leefden. Zie je die pijpen daarginds, dat is van de fabriek die er toen ook al stond en waar de “uitgeselecteerden” moesten/mochten werken, tot ze dood neervielen en weer vervangen werden. De gids legde uit dat de sfeer was dat het niet meer om mensen ging. Terwijl het toch buren, vrienden geweest waren. Maar als ze geen naam meer hebben, hebben ze geen gezicht meer en zijn het Joden. Of immigranten, of zigeuners, of homo’s of moslims. Ik dacht stilletjes bij mijzelf of Palestijnen en dacht aan de civiele aannemer uit Jerusalem die systematisch de huizen van Palestijnen met de grond gelijk maakt en dat ook nog keurig documenteert. De gids legde nog een keer uit dat Hitler niet begon met concentratiekampen, maar met een democratische overwinning. Dat je altijd waakzaam moet zijn bij veroordeling van groepen, in plaats van een individu, een mens, Ja we hadden het goed en leerden dat waakzaamheid nooit vakantie mag vieren.

Column Op het Twente’randje’ wordt verzorgd door Erik Schutmaat, Anneke Beukers en Petro Alferink