Tijdelijke burgemeester met blijvende impact

- Door: Bas Schipper - Tjeerd van der Zwan tijdelijk burgemeester van Ommen: “Ik wil er voor de mensen zijn, ook al ben ik maar tijdelijk”

Op 20 december 2024 begon Tjeerd van der Zwan zijn rol als waarnemend burgemeester van Ommen, na de tijdelijke afwezigheid van burgemeester Hans Vroomen wegens gezondheidsklachten. Van der Zwan, een ervaren bestuurder, vervult deze functie op verzoek van de Commissaris van de Koning, Andries Heidema. Hij heeft een carrière in het openbaar bestuur, van leraar tot burgemeester, en is daarmee goed uitgerust voor de tijdelijke verantwoordelijkheid. In een recent interview vertelt Van der Zwan over zijn ervaringen, zijn visie op het burgemeesterschap en zijn benadering van zijn rol in Ommen.

Van leraar tot burgemeester

Tjeerd van der Zwan begon zijn carrière in het onderwijs. In 1986 was hij leraar geschiedenis en Nederlands op een gemeentelijke scholengemeenschap in Lelystad. Maar toen de school met opheffing werd bedreigd, besloot Van der Zwan de politiek in te gaan. “Ik wilde iets doen om de school te redden,” zegt hij. “Dat was mijn eerste stap in de politiek. Van het een kwam het ander, en in 1990 werd ik raadslid in Lelystad. In 1998 volgde mijn benoeming als wethouder.”

Zijn loopbaan bracht hem uiteindelijk naar het burgemeesterschap. Van 2007 tot 2017 was hij burgemeester van Heerenveen, waarna hij na zijn pensioen terugkeerde naar Lelystad. Daar werd hij voorzitter van de Raad van Toezicht van Welzijn Lelystad, een functie die hij vervulde vanwege zijn wens om actief te blijven in de samenleving. “Het is belangrijk om gevoel met de samenleving te houden, zeker als je in het openbaar bestuur hebt gewerkt,” zegt Van der Zwan. “Toen ik terugkeerde naar Lelystad, werd ik voor deze functie gevraagd. Ik wilde mijn ervaringen blijven inzetten om iets te betekenen voor de gemeenschap.”

Een echte verbinder

Van der Zwan staat bekend om zijn vermogen om te verbinden en zijn informele benadering van het burgemeesterschap. In Heerenveen had hij bijvoorbeeld geen burgemeesterkamer en deed hij actief mee aan lokale evenementen. “Als burgemeester moet je het menselijke gezicht van de gemeentelijke organisatie zijn,” legt hij uit. “Dat betekent dat je toegankelijk moet zijn voor inwoners en ondernemers. Je moet zichtbaar zijn, zowel fysiek als digitaal. In mijn tijd in Heerenveen gebruikte ik veel Twitter om in contact te komen met mensen, en dat werkte goed.”

“De burgemeester moet benaderbaar zijn,” zegt Van der Zwan, “voor zowel de mensen die een probleem hebben als voor degenen die iets te vieren hebben. Het was voor mij belangrijk om aanwezig te zijn bij publieke bijeenkomsten en bijvoorbeeld mensen te bezoeken die in moeilijke tijden verkeren. Het maakt je werk niet alleen meer betekenisvol, maar het houdt je ook dicht bij de mensen.”

Zijn benadering in Ommen

Bij zijn aankomst in Ommen waren Van der Zwan’s eerste indrukken van de gemeente en de inwoners positief. “De mensen hier zijn ontzettend vriendelijk en behulpzaam. Iedereen wil me ondersteunen,” vertelt hij. “Daarnaast helpt het dat Hans Vroomen een zeer geliefde burgemeester was. Dat maakt mijn overgang hier soepeler, omdat er al een band is met de inwoners.”

Als waarnemend burgemeester heeft Van der Zwan enkele belangrijke prioriteiten gesteld voor zijn tijdelijke tijd in Ommen. “Mijn eerste prioriteit is om de openbare orde en veiligheid goed op orde te houden. Het is belangrijk dat burgemeester Vroomen, wanneer hij terugkomt, een complete gereedschapskist heeft waar hij mee verder kan werken,” zegt hij. “Daarnaast wil ik de gemeenteraad steunen in hun rol, door samen haalbare en controleerbare doelen en ambities te formuleren.”

Van der Zwan hoopt ook zijn ervaring en netwerk in te zetten om Ommen verder te versterken. “In Heerenveen heb ik bijvoorbeeld de leiding gehad over een Burgerraad die meewerkte aan de ontwikkeling van het centrum van de stad. Ik zie dat soort initiatieven ook hier als waardevol, en waar mogelijk zal ik mijn contacten inzetten om te helpen,” vertelt hij.

Gezondheid en betrokkenheid bij de gemeenschap

Naast zijn bestuurlijke ervaring is Van der Zwan ook iemand die veel waarde hecht aan gezondheid en een actieve levensstijl. “Het is belangrijk om gezond te blijven, vooral als je ouder wordt. Het houdt je energieker en zorgt ervoor dat je langer gezond blijft,” legt hij uit. Van der Zwan, die regelmatig sport, benadrukt dat een actieve levensstijl niet altijd betekent dat je intensief moet trainen, maar dat kleine vormen van beweging al een positieve impact hebben. “Een beetje beweging is goed voor iedereen,” zegt hij met een glimlach.

Deze actieve levensstijl is niet alleen goed voor zijn eigen welzijn, maar ook voor zijn werk. “Als je fysiek gezond bent, ben je ook mentaal scherper en kun je beter functioneren in je rol als burgemeester,” voegt hij eraan toe.

Korte termijn, lange impact

Hoewel Van der Zwan zich bewust is van het tijdelijke karakter van zijn rol als waarnemend burgemeester, is hij vastbesloten om het verschil te maken in de korte tijd die hij in Ommen heeft. “Mijn rol is ondersteunend,” zegt hij. “Ik ben er om de continuïteit te waarborgen, zodat burgemeester Vroomen, zodra hij terugkomt, weer vlot kan doorgaan met zijn werk. Maar ik wil er ook echt voor de mensen zijn, door naar ze te luisteren en hen te ondersteunen waar nodig.”

Als hij terugkijkt op zijn tijd in Ommen, hoopt Van der Zwan dat zijn bijdrage vooral als een kleine rimpeling in de periode van burgemeester Vroomen wordt gezien. “Als mijn tijd hier heeft bijgedragen aan een stabiele overgang en als ik de mensen heb kunnen ondersteunen, dan ben ik tevreden,” zegt hij. “Mijn werk hier is tijdelijk, maar ik hoop dat ik op een positieve manier mijn steentje heb kunnen bijdragen aan de gemeenschap van Ommen.”

De toekomst: geen grote ambities, wel plezier met familie

Op de lange termijn heeft Van der Zwan geen grote professionele ambities meer. “Ik heb het meeste plezier gehaald uit het werken met mensen en het ondersteunen van gemeenschappen,” zegt hij. “Nu, privé, wil ik vooral genieten van tijd met mijn vrouw, kinderen en kleinkinderen. Ik hou van lezen, sporten en af en toe een mooie stad bezoeken.” De toekomst voor Van der Zwan ziet er dus vooral persoonlijk ontspannen uit, maar zijn inzet voor de gemeenschap blijft altijd centraal staan, zelfs na zijn pensioen.

Een open benadering

Tjeerd van der Zwan sluit af met een open uitnodiging voor de inwoners van Ommen. “De mensen mogen me alles vragen,” zegt hij. “Als ik iets kan doen voor de inwoners van Ommen, dan doe ik dat graag. Mijn rol als waarnemend burgemeester is om de belangen van de mensen te behartigen en hen te ondersteunen waar mogelijk.”

Zijn aanwezigheid in Ommen is misschien tijdelijk, maar zijn benadering van het burgemeesterschap is duidelijk: betrokken, benaderbaar en altijd gericht op het versterken van de gemeenschap.