De gebroeders Anker blikken terug

- Door: Bert Nonkes - Waarom? Die vraag is de laatste decennia honderden, zo niet duizenden keren gesteld aan de advocaten-tweeling Hans en Wim Anker. De Friese broers zijn een bekende verschijning in hun geliefde provincie Friesland maar ook nationaal genieten ze brede bekendheid. Zeker na de zaak Gerrit Jan Heijn. Het was hun ‘doorbraak’ op het gebied van de advocatuur. Ze zijn inmiddels vier jaar met pensioen en geven regelmatig theatercolleges in den lande. Zo ook in Hardenberg op 4 november. Wim Anker nuanceert de vraag ‘waarom’ op voorhand: “Wij verdedigen nooit de misdaad, alleen de verdachte.”

Het is een toer om op maandagmiddag een goede plek voor een interview te vinden in Akkrum. Het geplande hotel daarvoor blijkt dicht te zijn, het volgende ook. We vinden een plekje op een terras van een klein café aan de haven. Ook dicht, dus geen koffie. “Ik weet nog goed,” steekt Wim Anker van wal, “dat ik in de Voorveghter stond. Zonder broeder.” De broers refereren consequent naar elkaar als ‘broeder’. “Dan zal er wel weinig publiek zijn geweest,” schampert Hans Anker. Wim slaat zijn ogen ten hemel: “Het was uitverkocht.” Hans geeft hem plechtig een hand: “Je kunt dus wel wat, excuus.” Waar ze kunnen, tackelen ze elkaar om de ander uit zijn evenwicht te brengen. De dynamiek van een tweeling. Het belooft wat. “De jaarlijkse sponsoravond van HHC in de Voorveghter, daar zijn we ook een keer geweest. Het was maar goed dat we toen met een chauffeur waren. De nazit was lang en gezellig, “ herinnert Hans zich.

Vijf principes

Toen de broers in 1981 hun advocatenkantoor, Anker en Anker, begonnen, formuleerden ze vijf uitgangspunten. Die bleven veertig jaar lang overeind. Eén ervan was dat iedereen bij hen terechtkon. Een ander dat nooit naar het inkomen of vermogen van een cliënt werd gekeken. “Wij stonden de kleine man bij”, vertelt Hans. “Mensen met een uitkering, gedetineerden, bewoners van zorginstellingen, daklozen, alcoholisten en verslaafden.” Het kantoor behandelde ongeveer zeventig procent van de zaken pro deo.” De keuze om iedereen te verdedigen leverde de broers niet altijd begrip op. Zeker niet wanneer zij optraden in geruchtmakende strafzaken. “Wij hadden voor de samenleving een niet-populair beroep”, zegt Wim. “Maar wij waren advocaten in hart en nieren.”

Hardenbergse zaak

Ook in Hardenberg en omgeving lieten de broers hun sporen na. Ze stonden een hoogbejaarde vrouw bij die haar dochter ombracht. De zaak was juridisch zwaar, maar vooral menselijk uitzonderlijk. De vrouw was oud, slechthorend en liep met een rollator. De zaak maakte zichtbaar hoe slecht gevangenissen waren voorbereid op oudere en zorgbehoevende gedetineerden. De broers beperkten zich niet tot het individuele strafdossier, maar onderzochten ook hoe andere landen daarmee omgingen. Ze pleitten voor aparte afdelingen of voorzieningen voor oudere gevangenen. “Wij keken altijd over de schutting van de zaak heen”, zegt Wim. “Wat zegt dit over de wetgeving en wat zou er moeten veranderen?” 

Landelijke bekendheid kreeg kantoor Anker en Anker door de verdediging van Ferdi E., de moordenaar van Gerrit Jan Heijn, de belangrijkste en meest impactvolle zaak uit hun loopbaan, zoals ze zelf zeggen.

Theater

Na hun pensioen zit de tweeling niet stil. Hans “We zijn theatercolleges gaan geven, vertellen over onze (samen 80 jaar aan) ervaringen. Twee jaar, dachten we, dan zal de belangstelling wel weg zijn. Maar er is nog steeds belangstelling.”

“We zijn geen artiesten in de oorspronkelijke betekenis van het woord. We houden van traditie en zijn sfeergevoelig. Hoe uit zich dat? We gaan al dertig jaar met dezelfde chauffeur naar de theaters, we hopen op een prettige ontvangst een fijn publiek en een goeie nazit. Kijk, en in de Voorveghter in Hardenberg is dat allemaal perfect geregeld. Wij hebben er zin in!”