De weekendtas

Terugkomend vanuit Italië moet ik helaas staan in de overvolle trein van Schiphol naar Zwolle. Naast me zit een meisje met haar weekendtas pontificaal op de enige nog vrije stoel in de coupé. Ze ziet me staan, maar het komt niet in haar op mij de zitplaats aan te bieden, terwijl ik overduidelijk de oudste in de coupé ben. Vreemd genoeg komen ook de andere jongeren niet in beweging. Ik denk er nog niet al te veel van maar al mijmerend gaan mijn gedachten wel terug naar de reizen die ik met mijn jongste broertje maakte door China, waar iedereen voor de ouderen op gaat staan.

Terwijl ik me verwonder over de botheid van het meisje naast me, krijg ik een klopje op mijn rug van een donker meisje met een Afrikaans accent achter me. Ik draai me om; ze glimlacht breed en zegt: “Please, sir, you can sit here.” Ze gaat staan. Hoewel ik me er eigenlijk nog te jong en te trots voor voel, neem ik toch maar plaats. Het meisje fluistert me nog toe dat ze even had gewacht met het aanbieden van haar stoel, vanwege het meisje voor haar dat botweg haar weekendtas maar op de stoel liet staan, alsof die een eigen OV-chipkaart had.

Pas wanneer de conducteur met een dwingende en niet al te vriendelijke stem zegt dat bagage in het rek hoort en dat de trein vol is en mensen moeten staan omdat zij haar tas op de stoel heeft gezet, reageert ze. Het meisje protesteert nogal bruusk dat het rek te hoog is en dat de tas er niet inpast. Geen van beide beweringen blijken te kloppen wanneer ze geen begrip krijgt van de conducteur, en de weekendtas met een simpele zwaai op de daarvoor bestemde plek beland.

Mijn idee over hoe het fatsoen geregeld moet zijn, komt niet voort uit nostalgie. Deze brutale jonge vrouw met haar weekendtas, maar ook de andere jongeren, gaven een ontnuchterende aanwijzing dat beleefdheid een vrijblijvende gewoonte lijkt te worden. Maar goede manieren zijn echt geen nostalgisch souvenir. De politiek geeft geen goed voorbeeld, maar geloof me, hoffelijkheid is echt een noodzaak om te overleven met elkaar. Dus neem een stoel aan, maar beter nog: bied zelf je stoel aan. Dat is pas wereldburgerschap 2.0.