Nationale archeologiedag in ‘t Stadshuus

- Door: Bart Nijstad - Terwijl de mussen dood van het dak vallen, tenminste de mussen die er nog zijn, want dat aantal loopt ook hard achteruit, loopt het nog niet storm bij de Nationale archeologiedag in ‘t Stadhuus in Hardenberg. Henk Jan de Keizer hoopte dat ze in verband met het Bierfestival nog wat bezoekers mochten verwelkomen. “Het is Nationaal, dus we kunnen het niet verplaatsen. Vrijdag, zaterdag en zondag zijn die dagen, we moeten er maar het beste van maken.”

Henk Jan de Keizer is al meer dan tien jaar met tien anderen regelmatig in het Stadhuus te vinden en mensen te vertellen over de geschiedenis van Hardenberg. Ben Bakkenes komt deze ochtend wat spullen brengen die hij pas op het Wilhelminaplein heeft gevonden. De archeologen kijken er allemaal even naar, want het kan maar zo wat betekenen. “Er zijn veel mensen die met de metaaldetectors aan het zoeken zijn hier in de omgeving. Vaak wordt er wat gevonden, maar jammer genoeg niet gemeld. Dat is best wel jammer. Wij hoeven het allemaal niet te hebben, maar we willen het wel graag weten. Soms kan het iets zijn, om verder te zoeken. Als de gemeente ergens gaat bouwen en ze stuiten op iets, dan worden we vaak ingeschakeld. Het kan maar zo iets belangrijk zijn.”

Dick Rietvelt

Dick Rietvelt woont nu elf maanden in Hardenberg en heeft al heel wat ontdekt. “Ik probeer het zo neutraal mogelijk weer te geven. Het moet wel de waarheid zijn. Hardenberg is twee keer verwoest door een enorme brand. De laatste keer liet een vrouw een kaars vallen en brandde het helemaal af. Alles was van hout. Daarna moest alles in stenen worden gebouwd. Van die vrouw staat zelfs nog een standbeeld, ik weet niet of dat eigenlijk wel past.” Op het Wilhelminaplein staat het beeld.
De geschiedenis van Hardenberg gaat heel lang terug. In 753 ontstond nederzetting Nijenstede en Heemse in 776. Na de slag bij Ane 1227 komt er een landtong in de Vecht. Rond 1230 wordt er gesproken over ‘Castellum Hardenborch.’ In 1362 krijgt burcht Hardenborch stadsrechten. In 1479 wordt het helemaal door brand verwoest, en in 1708 door Aaltje Cramer-Kraak wederom. Alleen de kerk, de school en drie huizen aan de Vecht blijven bespaard. Na deze ramp wordt het verplicht om alle huizen binnen de stadsgrenzen van Hardenberg in steen op te bouwen en met stenen dakpannen af te dchten. Op 1 juli 1818 wordt Hardenberg opgesplitst in de gemeenten Stad Hardenberg en Ambt Hardenberg. In 1941 worden deze twee samengevoegd tot één gemeente Hardenberg, en later op 1 januari 2001 ontstaat de nieuwe gemeente Hardenberg na fusie met gemeenten Avereest en Gramsbergen. De geschiedenis van Hardenberg staat in ‘t Stadhuus.