De Winterkraaien

Vrij vertaald uit De Telegraaf van 18 juli 1896. De storm raasde over het vlakke veenland tussen Bergentheim en Vroomshoop. De regen viel met bakken uit de lucht. Op een dinsdag kwamen vijf veenarbeiders terug van hun werk bij veenderij Nieuw-Gelderland en probeerden met een bootje het ruwe kanaal over te steken bij Beerzerveld om naar hun huizen te gaan in Magele, een buurtschap nabij Den Ham. Door de storm sloeg het bootje om en twee van de vijf (een getrouwd, en een ongetrouwd) verdronken in het diepe water.

Schrijver Aar van de Werfhorst - pseudoniem voor Pieter Gerhardus Jansen - gebruikte dit drama voor zijn boek De Winterkraaien. Het gezin woonde rond 1924 een tijdlang in Vriezenveen. Van de Werfhorst logeerde geregeld bij familie in Beerzerveld, en daar hoorde hij het verhaal over de verdronken veenarbeiders van zijn grootmoeder. Zij had de dode mannen met eigen ogen gezien. Bij de sluis van Mariënberg werkte Van de Werfhorst rond 1942 aan zijn eigen versie van dit tragische relaas. De twee verdronken veenarbeiders werden er zeven. Zeven mannen met zware stobben turf om hun hals. Ze werden Winterkraaien genoemd. En het voormalige klooster in Sibculo kreeg een mystieke plaats in het boek.

Thea Kroese las het verhaal en zorgde er samen met componist Gezinus Veldman voor, dat dit melancholieke verhaal over het leven en de dood van deze arme veenarbeiders in 2016 werd omgezet in een theatervoorstelling. Het werd een ongekend succes. Veel mensen herkenden er hun eigen voorgeschiedenis in. Het leverde in vijf jaar tijd liefst 18 uitverkochte zalen op, 12 keer in Het Punt te Vroomshoop, 6 keer in De Voorveghter. Al die 18 keren had ik het genoegen bij de organisatie betrokken te zijn.

En straks, op vrijdag 4 oktober, komt er een 19e voorstelling. Voor het eerst in een akoestische setting, opdat de sonore stemmen van het Vroomshoopse mannenkoor dan beter tot hun recht komen. Deze keer in de Goede Herderkerk, Lomanlaan 2 in Hoogeveen.

En dan hoef ik alleen maar mee te zingen als lid van dat koor. Want wie nu belangstelling heeft moet zich niet bij mij melden, maar bij info@levendvroomshoop.nl

Klaas Dragt