Positief denken

Er bestaat een internationaal vierjaarlijks onderzoek, PISA genaamd, dat de vaardigheden van 15 jarigen in kaart brengt. Het onderzoek suggereerde dat de leesachterstand van een 1/3 van de jongeren dermate groot is dat ze eigenlijk niet kunnen functioneren in de maatschappij. Het zou betekenen, suggereerde men, dat een deel van de jongeren niet in staat is om zijn eigen bankzaken te regelen, laat staan te functioneren op de arbeidsmarkt.

We kunnen natuurlijk wijzen naar de schermen die hun aandacht opeisen, de social media feeds die hun brein veroveren. Want wie heeft er tijd om te lezen als je je Instagram status moet updaten, TikTok filmpjes moet kijken en de nieuwste Netflix serie moet bingen? Literatuur lijkt een vergeten kunst te zijn in een wereld die draait om instant bevrediging en oppervlakkig vermaak. Waarom zou je je verdiepen in de diepe lagen van een roman als je ook gewoon de filmversie kunt kijken en in een fractie van de tijd hetzelfde verhaal kunt consumeren?

Naarmate ik ouder wordt relativeer ik vaker omdat ik uit ervaring weet dat het meestal wel meevalt met boude stellingen als die uit het onderzoek. Jongeren hebben echt veel meer in huis dan we denken. En talent komt vaak pas tot bloei na hun 15e. Zeker wanneer ik met bewondering terugkijk hoe mijn eigen kinderen en de vele jongeren die mijn pad kruisten over de jaren dat deden.

Dus voor de doemdenkers onder ons, nee, vroeger was niet alles beter! Ja, lezen en hoofdrekenen konden we beter. Maar digitaal zijn de jongeren onze tijd vooruit. Ze groeien op in een digitaal wonderland vol met virtuele avonturen en kunnen met hun smartphone veel meer dan wij. En als ze er echt niet uitkomen raadplegen ze toch gewoon hun AI app!? Ja, ook dat kunnen ze beter dan wij!

Positief denker als ik ben vermoed ik dat de meesten de magie van een goed boek ooit nog wel eens zullen ontdekken tussen al die pixels en bytes door. Dus laten we de zorgen over de leesvaardigheid van de jeugd relativeren. Ze redden het wel, op hun eigen manier. Want ze zijn echt veel slimmer dan wordt gesuggereerd.

Rudi Bults