IJskoude mist maakt plaats voor ruim 10 graden later

Het wat verlate ‘midjanuariwintertje’, zoals dat soms nog genoemd wordt in de kalenderklimatologie, sloop er geleidelijk in de afgelopen week. Een hardnekkig hogedrukgebied gaf bijna geen stroming in de buurt van Nederland. Daardoor kon de bewolking (inclusief vocht - en mistvelden) zich langdurig ophouden onder een zogenaamde inversie. Dat is een omkering van de temperatuur. Normaliter daalt de temperatuur met de hoogte maar bij zo’n hogedrukgebied blijft het op leefniveau vaak veel kouder dan op enkele honderden meters hoogte. 

Dat zagen we het afgelopen weekend en ook op maandag nog. Aan de grond vroor het 2 graden in het Torengebied terwijl het op 1200 meter hoogte 13 graden was. Een gebrek aan wind enerzijds, waardoor er geen menging kon plaatsvinden tussen de koude grondlaag en de warmte boven de 1000 meter hoogte en anderzijds de uitstraling (nacht) en reflectie (dag) aan de bovenkant van de dikke mistlaag, zorgden ervoor dat de ijskoude mist erg lang bleef hangen. 

Later op woensdag komt het moment om over te schakelen naar een totaal ander regime, namelijk zacht en wisselvallig weer dat wel eens tot begin februari kan aanhouden.

Als gevolg van de extreme kou boven Amerika, stroomt een deel van die ijzige lucht richting Newfoundland en daarna de oceaan op. In combinatie met het milde zeewater vormen zich daar diepe depressies die via de straalstroom naar West-Europa koersen.

Later op woensdag en de dagen erna valt er periodiek regen van betekenis en is het met 10 graden ronduit zacht voor januari, die tot nu toe relatief koud verliep al met al. Januari is thans bijna een graad te koud ten opzichte van normaal. 

Die laatste fase van louwmaand januari is meestal een belangrijk tijdvak met oog op het kaliber van de winter als geheel. Komt er geen serieuze vrieskou rond die tijd, weet je eigenlijk al dat de winter verder min of meer verloren zal zijn. 

weerman Marc Putto