“De engeltjes waren op” ontroert en inspireert

-Door: Bas Schipper- Woensdag 19 maart vond in Boekhandel Heijink in Hardenberg de boekpresentatie plaats van De engeltjes waren op, geschreven door Bauke Terpstra, woonachtig in Hardenberg. Dit boek vertelt het indrukwekkende verhaal van zijn broer Rinke Terpstra, die op 18 maart 2019 om het leven kwam bij de tramaanslag in Utrecht. Met zijn moedige optreden redde Rinke medepassagiers, maar zelf overleefde hij de aanval niet. Tijdens een interview met de Toren sprak Bauke openhartig over het schrijven van het boek, de reacties die hij tot nu toe heeft ontvangen en de impact van het verlies op zijn familie.

Het ontstaan van het boek

Bauke Terpstra besloot De engeltjes waren op te schrijven na een toevallige ontmoeting. “Na afloop van de postume onderscheiding van Rinke sprak een oudere man mij aan over mijn parkeerplek. Toen ik vertelde waarom ik daar was, schudde hij mijn hand en zei: ‘Bijzonder om u te ontmoeten.’ Dat moment bleef in mijn hoofd hangen en gaf me het laatste zetje om Rinkes verhaal op papier te zetten.”

Hoewel dat het begin was, duurde het nog enkele maanden voordat Bauke daadwerkelijk begon met schrijven. Het schrijfproces zelf nam uiteindelijk iets langer dan een jaar in beslag. Bauke werkte in zijn eentje aan het boek, maar voerde talloze gesprekken met familie, vrienden en collega’s van Rinke. Daarnaast had hij toegang tot politiedocumenten, rechercheverslagen en camerabeelden van de aanslag om een zo volledig mogelijk beeld te schetsen van wat er die dag gebeurde.

Emotioneel proces en uitdagingen

Het schrijven van het boek bracht veel moeilijke momenten met zich mee. Bauke gaf aan dat het lastig was om de juiste balans te vinden tussen het intieme en publieke karakter van het verhaal. “Ik wilde dat de buitenwereld zou begrijpen wat zo’n tragedie met een familie doet, maar ook dat mensen echt weten wie Rinke was. Hij was niet zomaar een reiziger in de tram op die bewuste maandag.”

Ook praktische uitdagingen speelden een rol. “Schrijven is schrappen en herschrijven,” vertelt Bauke. “Toen ik het manuscript inleverde bij de uitgever, heb ik er nog weken over nagedacht of het echt compleet was. Pas toen ik het gedrukte boek in handen had, voelde ik dat het klaar was.”

Reacties en impact

De eerste reacties op het boek zijn sterk. “De eerste lezers vonden het indrukwekkend en zeiden dat het hard binnenkomt,” aldus Bauke. Tot nu toe hebben alleen een paar mensen uit de media het boek gelezen, maar de reacties maken indruk. Toch heeft het schrijven van het boek zijn eigen rouwproces niet wezenlijk veranderd. “Ik weet niet of mijn rouw anders is door het schrijven. Maar sommige toevallige gesprekken met mensen helpen meer dan officiële hulp.”

Hij noemt enkele van deze gesprekken als voorbeeld. “Een politieman, de hoofdrecherche, een collega van mij, de oudere man die mij aansprak over mijn auto na de onderscheiding, de vrouw die mijn moeder een hand gaf en vertelde dat Rinke haar de Nederlandse taal leerde... Dat zijn de momenten die je een zetje in de rug geven.”

Wie was Rinke Terpstra?

Tijdens de presentatie vertelde Bauke ook over zijn broer Rinke als persoon. “Hij was behulpzaam, tot aan het laatste moment van zijn leven. Een vrolijke man, sportief, familieman, humorist, open karakter en vooral vriendelijk. Hij was een gepassioneerd werknemer van ProRail, maar hield ook van een feestje – al moest zijn vrouw dan alles regelen, voegt Bauke er aan toe.”

Een bijzonder moment na Rinkes dood illustreert dit: “Op de 18e verjaardag van zijn zoon, maanden na de aanslag, stond er een lesauto voor de deur. Zijn zoon snapte niet waarom, maar de instructeur vertelde dat zijn vader dit voor hem had geregeld.” Dit typeert hoe Rinke altijd aan anderen dacht en vooruit plande.

Erkenning en herdenking

De familie Terpstra heeft weinig steun ervaren van instanties. “Van de gemeente Hardenberg heb ik bijvoorbeeld nooit iets gehoord. Geen hulp, geen erkenning.” Toch betekent de Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon veel voor hen. “Het is een eer en geeft ons een gevoel van trots in plaats van alleen verdriet.”

Bauke heeft contact met andere nabestaanden en slachtoffers van de aanslag. “Je bouwt min of meer een band op. Je begrijpt elkaars verdriet zonder veel woorden nodig te hebben.” Over de herdenkingsplek op het 24 Oktoberplein in Utrecht is hij minder enthousiast: “het is niet zo heel mooi, zeg maar lelijk.”

Een boodschap voor de lezers

Bauke hoopt dat lezers niet alleen het verhaal van de tramaanslag leren kennen, maar ook nadenken over rouw en herinneringen. “Over rouw is geen handleiding geschreven. Je moet het zelf verwerken en niet te veel rekenen op instanties of de staat.”

Een bijzondere boodschap kreeg hij ooit te zien in een condoleanceboek. “Een jongetje schreef: ‘Ik ken u niet, maar ik hoop dat u lekker uitrust in de hemel.’ Daar heb ik hard om gelachen. Het was het mooiste bericht in dat hele boek.”

Een bijzondere boekpresentatie

De presentatie in Boekhandel Heijink was speciaal voor Bauke. “Ik heb meerdere presentaties, ook in Utrecht. Maar Heijink ken ik al langer, en ik wilde voor hem ook iets doen. Daarom organiseerde ik hier in Hardenberg een tweede presentatie voor deze regio.”

Bij de presentatie was ook de Friese zanger Piter Wilkens aanwezig. Bauke sloot het interview af met een boodschap aan de lezers: “Als u dit boek leest en een traan laat, bedenk dan dat ik er duizenden heb gelaten, soms ook tijdens het schrijven.”