Nieuw boek van Jan Veenstra onderzoekt de terugkeer van Duitse militaire macht

Begin oktober 2026 verschijnt Dossier Duitsland, het nieuwe boek van schrijver en onderzoeker Jan Veenstra. In dit boek onderzoekt hij de opmerkelijke ontwikkeling van Duitsland: van een land dat na 1945 militair sterk werd terughoudend gehouden naar een land dat opnieuw miljarden investeert in defensie en een steeds grotere militaire rol binnen Europa krijgt.

Wat begon als een onderbuikgevoel, groeide bij Veenstra uit tot een uitgebreid onderzoek. Wat gebeurt er in Duitsland? Waarom wordt de Bundeswehr zo sterk uitgebreid? En wat betekent het voor Europa wanneer de grootste economische macht van de Europese Unie tegelijkertijd een steeds grotere militaire capaciteit opbouwt?
Veenstra neemt de lezer mee vanaf het Duitsland van na 1945, via de oprichting en ontwikkeling van de Bundeswehr, de Duitse hereniging en de jarenlange afbouw van de krijgsmacht, naar de Zeitenwende van 2022. Daarna volgt hij de huidige militaire opbouw: miljardeninvesteringen, nieuwe tanks en gevechtsvoertuigen, F-35-gevechtsvliegtuigen, drones, schepen, munitie, langeafstandswapens, uitbreiding van de defensie-industrie en de groeiende Duitse verantwoordelijkheid aan de oostflank van de NAVO. Maar Dossier Duitsland gaat niet alleen over wapens en militairen. Een belangrijk onderdeel van het boek is de vraag wat er gebeurt wanneer de politieke koers van Duitsland verandert.

Daarbij krijgt ook de AfD een nadrukkelijke plaats als politieke factor. De partij heeft de afgelopen jaren haar electorale invloed sterk vergroot en heeft uitgesproken standpunten over defensie, dienstplicht, de NAVO, Europese samenwerking en de verhouding met Rusland. De vraag is niet óf de AfD vandaag de Duitse defensiepolitiek bepaalt, dat doet zij niet, maar wat een veranderend politiek landschap in de toekomst zou kunnen betekenen voor de militaire capaciteit die Duitsland nu opbouwt. Veenstra probeert daarbij bewust afstand te houden van politieke voorspellingen. Het boek is geen aanklacht tegen Duitsland en evenmin een voorspelling van een nieuwe Duitse militaire koers. Het is een zoektocht naar feiten en ontwikkelingen. Daarbij maakt de auteur steeds onderscheid tussen plannen, politieke besluiten, bestellingen, productie, leveringen en daadwerkelijk operationele militaire capaciteit.
Een centrale vraag loopt als een rode draad door het boek: wie bepaalt straks de koers van een sterker Duitsland?

Volgens Veenstra is juist die vraag belangrijk omdat militaire capaciteit lang meegaat. Een tank, vliegtuig, fabriek, infrastructuur of wapensysteem verdwijnt niet wanneer een regering verandert. De politieke meerderheid van morgen erft de militaire mogelijkheden die vandaag worden opgebouwd. Dossier Duitsland laat daarmee niet alleen zien hoe Duitsland militair verandert, maar onderzoekt ook welke gevolgen die ontwikkeling kan hebben voor de machtsverhoudingen binnen Europa.

Over de auteur
Jan Veenstra (1956) is schrijver, columnist, fotograaf uit Drenthe. Hij schrijft over geschiedenis, maatschappelijke ontwikkelingen, streekcultuur en actuele thema’s. Eerder verschenen onder meer De Verhalen van Zuidoost-Drenthe, Oorlogsverhalen uit Zuidoost-Drenthe en de misdaadroman Schaduw over Hardenberg.