Streekmuseum Kloosterhaar–Balderhaar volop in ontwikkeling

- Door Harry Kruiper - De verbouw en ontwikkeling van het Streekmuseum Kloosterhaar-Balderhaar zijn mede mogelijk dankzij weldoener Edy Biewenga en amateurhistoricus Freddie Ekkel. Daarbij mogen ook de welwillende bedrijven en alle vrijwilligers die meehelpen zeker niet onvermeld blijven. Zij maken deel uit van een team van acht à negen mensen dat zich inzet voor de hoogstnoodzakelijke verbouwing van de oude boerderij. Tot dit team behoren onder anderen Jan Ekkel, Bennie Meijer, Siebolt Moltman en Freddie Ekkel.

Wie de ruwbouw nu betreedt zal onder de indruk komen van de metamorfose van dat oude museum dat de streekmuseum stichting al sinds 2013 in gebruik mocht nemen. Toen in staat gesteld door de plaatselijke Calduran steenfabriek die de oude voormalige boerderij ‘Mollen’ (1826) in eigendom had genomen.

De entree zal al heel anders zijn

Het uitnodigende centrale binnenplein en een ruime trapopgang in aanbouw valt bij binnenkomst nú al op! Al het werk kan plaats vinden dankzij de bestemmingswijzigingen in 2017. En nadat de stichting pand en grond in 2020 in eigendom kon nemen. Dankzij vooral een garantie van aankoop van de familie Biewenga. In maart 2024 was men ook al begonnen met de verbouw van de oude wagenschuur. Er kwamen nieuwe geïsoleerde muren om hen en het asbest dak werd vervangen door dakpannen. Dat historisch ingerichte project is inmiddels in oude stijl van binnen afgerond met onder andere een bijzondere boerenkeuken. Nu dient het tijdelijk als ontvangstruimte. Want het einde van het gehele project op het terrein van het museum is nog niet in zicht. Voor de komende jaren staat immers aan de oostkant een nieuwe aanbouw op het programma.

Historie krijgt een eigen plek

Freddie heeft als amateurhistoricus het Dorpsarchief Kloosterhaar nog steeds in beheer in eigen huis. In de loop van de jaren heeft hij zich als initiatiefnemer voor de regio Kloosterhaar/Balderhaar met de geschiedenis bezig gehouden. Met een verzameling van veel unieke documenten en foto’s wordt die geschiedenis nog steeds dagelijks bijgewerkt. Hij heeft talloze exposities samengesteld. Naast de verbouw van de oude boerderij zal hiervoor dus ook een permanente eigen accommodatie gerealiseerd worden. De bouwtekeningen hangen aan de wand in de wagenschuur. In het souterrain zal plaats komen voor het historisch Dorpsarchief. En op de begane grond wordt de ruimte gevuld met een aanvullende doelmatige expositieruimte. Om strategisch nog meer te kunnen voldoen aan de doelstellingen zoals die in de statuten staan: ‘Een permanente expositie, verzorgd door het Dorpsarchief, het geven van voorlichting door middel van tentoonstellingen, lezingen en publicaties, het voeren van overleg met organisaties en het verwerven van (al dan niet financiële) bijdragen van donateurs, fondsen, musea en andere subsidiegevers.’ De komende tijd wordt gebruikt om de financiën er voor onder ogen te nemen. “Hoewel dat ook nog niet zo gemakkelijk gaat gezien de huidige algemene financiële ontwikkeling.” zegt Freddie. Voor partijen die daar in mee willen denken laat hij visualisaties zien om idee te geven voor onderbouwing van een financieel plan.

Ontwikkelingen over de verbouwde boerderij, ooit ook een stenen bakkerij

Voor de huidige verbouw van dat oude gebouw gelegen, volgens kadaster in 1826 ooit van boer Berend Groote Balderhaar, wordt alles mede financieel mogelijk gemaakt door een Provinciale subsidie voor verduurzaming en een gift van Edy Biewenga. Edy heeft de geschiedenis hoog in haar vaandel staan. Vanuit de zorg in Clara Feyoena Heem komt ze regelmatig polshoogte nemen over de voortgang van alles. Ze doet dat ook als erelid, om met eigen ogen te zien wat er en hoe uniek het allemaal tot stand komt. Voorzitter Freddie laat haar monsters van de oude bakstenen zien die toegepast gaan worden. Op de hoek van het museum erf stond tot 1866 het huis ‘Erve het Bakhuis’ van de stenenbakker Derk Nolthuis. Prior Jacob van Dordrecht zou hier in 1450 begonnen zijn met het bakken van de stenen voor het klooster Sibculo. Hij vertelt haar dat het stukadoorswerk met klei uit eigen bodem wordt gedaan. Hoe bijzonder is dat niet. En dat de voorkamer, ook te gebruiken als vergaderzaal en voor lezingen, in art deco stijl zal worden ingericht. Met een schouw, die gemaakt wordt van originele tegeltjes uit de tijd van Mollen. Ook vertelt Freddie over de lambrisering en de oude stenen vloer.

Erve van kwaliteit, maar wel van museumkwaliteit

Dat is het uitgangspunt van het bestuur. Daar zal het hele project op uitdraaien zo is de bedoeling. Zoals verwoord ook in de eigen toekomstvisie waaruit al meer doelen gerealiseerd zijn. Zoals de aanplant van lindebomen en een walnootboom in de voortuin van de de boerderij. Een oude waterput, die deels nog in de bodem aanwezig was, werd al opgegraven en geheel gerestaureerd. Uiteraard met de haalboom zoals deze vroeger ook aanwezig geweest is. Op het erf is aan de westzijde en de oostzijde een struwelenhaag aangelegd. Oude akkertjes met spelt, boekweit en wilde bloemenmengsels worden jaarlijks aangelegd en onderhouden. Er is een bijenstal waarvan de honing verkocht wordt.

Andere activiteiten van de organisatie

Een plan is ook om aan de overzijde van de straat, op grond van Kloosterhaar Bouwgrondstoffen, de luchtwachttoren 1C1 uit de Koude Oorlog weer op te bouwen. De afgelopen jaren werden hiervoor al vele elementen bij elkaar verzameld. Het lage type toren zal dienen als uitkijkpunt over de Ankerplas. Concrete werkdoelen zijn daarnaast uiteraard het beheren van de museumboerderij met erf en het onderhoud hiervan. Verder het verzorgen van exposities en activiteiten op het museumterrein, zoals rondleidingen, een dag voor oude tractoren en landbouwmachines, het organiseren van wandelingen, natuur opruimdagen en de jaarlijkse Open Monumentendag. Alles in het kader van de gemaakte toekomstvisie, het bijzondere doel dus. Samen met alle vrijwilligers die zich hartstochtelijk en gemotiveerd verbonden voelen met museum Kloosterhaar-Balderhaar en de goede toekomst ervan.