Vijf verhalen brengen geschiedenis van de Ommerschans tot leven

- Door: William Teerlinck - De geschiedenis van de Ommerschans kwam zaterdag 12 september tijdens Open Monumentendag op een bijzondere manier tot leven. Op en rond de Veldzichthoeve werden ongeveer 50 bezoekers meegenomen langs vijf verhalen uit verschillende periodes van de geschiedenis van de Ommerschans.

Jan Smits van de Historische Vereniging Ommerschans vertelde bij de opening over de lange geschiedenis van het gebied. Die gaat terug tot ver voor de aanleg van de verdedigingsschans. Zo is er het zogeheten zwaard van de Ommerschans, dat dateert van ongeveer 1500 voor Christus. Ook de verdedigingsschans uit de Tachtigjarige Oorlog kreeg aandacht. De schans werd in 1625 aangelegd. Een ander verhaal ging over 1672, het Rampjaar, toen soldaten op de Ommerschans in opstand kwamen.

Kolonie van Weldadigheid

Een belangrijke periode in de geschiedenis is de tijd van de Kolonie van Weldadigheid. De Ommerschans maakte deel uit van een netwerk van kolonies dat zich uitstrekte van Nederland tot België. Op de Ommerschans stonden 21 boerderijen, waaronder Hoeve 6 op de plek waar nu de Veldzichthoeve ligt. De verhalen zijn grotendeels gebaseerd op historische bronnen. In de archieven ligt volgens Smits een enorme hoeveelheid documentatie. “Er is ontzettend veel materiaal. Alles is in die tijd vastgelegd.” Ook het boekweitkoekje gebakken door de lokale bakker Oegema, dat bezoekers bij de koffie kregen, verwees naar het verleden. Boekweit werd vroeger verbouwd op de arme grond die na het afgraven van het veen beschikbaar kwam. Daarmee vormde het koekje een smakelijke verwijzing naar de landbouw in de kolonietijd.

Ook Veldzicht onderdeel van het verhaal

Een vijfde verhaal draaide om Veldzicht en de invloed die de instelling op Balkbrug heeft gehad. Een inwoner van Balkbrug vertelde hierover vanuit het perspectief van een bewoner. De vijf verhalen werden ieder in ongeveer tien minuten verteld. Daarmee ontstond een programma van ongeveer een uur. Onder de vertellers waren gidsen en betrokken inwoners, die vanuit hun eigen kennis en verhalen een deel van de geschiedenis belichtten. Volgens Smits is het belangrijk om het verleden te blijven vertellen. “Van de geschiedenis moeten we leren.” Als voorbeeld noemt hij de armoede waarmee mensen in 1818 te maken hadden, toen de kolonie op de Ommerschans begon. “Denk eens na over armoede toen en armoede nu. Hoe gaan wij daar tegenwoordig mee om?”

Geschiedenis doorgeven

De belangstelling tijdens de bijeenkomst was volgens Smits goed. Ongeveer 50 mensen woonden de verhalenochtend bij, vooral ouderen. De Historische Vereniging Ommerschans probeert de geschiedenis echter ook bij jongeren onder de aandacht te brengen. Jaarlijks worden basisschoolleerlingen rondgeleid over de Ommerschans. “Die zijn buitengewoon geïnteresseerd”, aldus Smits.

De vereniging telt ongeveer 120 leden en probeert de verhalen van de Ommerschans door te geven aan iedereen die daarin geïnteresseerd is. Ook buiten de Ommerschans wordt gewerkt aan het zichtbaar maken van de geschiedenis. In de Vinkenbuurt werden vrijdag door wethouder Alice van den Nieuwboer nieuwe informatieborden geopend. De Vinkenbuurt ligt aan de rand van de voormalige kolonie en een deel van de grond van de historische boerderijen lag in dit gebied. Met de informatieborden wordt die verbinding met de Kolonie van Weldadigheid opnieuw zichtbaar gemaakt.