Over Open Monumentendag(en)

- Door: Harry Kruiper - Elk jaar beleven zo’n 1,8 miljoen bezoekers Open Monumentendag.  Zesduizend monumenten openen elk jaar gratis een of twee dagen hun deuren voor het grote publiek. Er vinden zo’n 1.250 activiteiten plaats, voor jong en oud. Het zijn circa 18.000 vrijwilligers die al die bezoekers welkom heten en de nodige service bieden. Zo ook in Hardenberg en de regio. Dat was op 12 september. Voor die veertigste editie gold als algemeen thema: ‘Veerkrachtig erfgoed, in tijden van onzekerheid’.

Hardenberg monumentaal

De Historische Vereniging Hardenberg HVH had voor de gelegenheid drie verschillende activiteiten georganiseerd. De aftrap was bij de historische Oelemölle op het Molenplein, ook vanwege de Overijsselse Molendag die formeel van start ging in Hardenberg. Het was de afgevaardigde van de SOM (stichting De Overijsselse Molens), voorzitter Ruud Roose, die hier voor het startsein gaf. De SOM is een vrijwilligersorganisatie die zich op beleids- en bestuurlijk niveau inzet voor de molens in de Provincie Overijssel. Ook Hardenbergs wethouder Andy de Vos was voor de gelegenheid uitgenodigd. Hij sprak HVH voorzitter Harry Hindriks en alle aanwezigen aan over de cultuur historische waarde van de molen, daar vlakbij het Oelenveer waar het zijn naam aan dankt. En dat bij de heerlijke geur van de ter plaatse eerste vers gebakken pannenkoeken. In 2021 is het beheer van de molen veranderd, vertelde Andy. Vanaf die tijd geldt nog meer het uitgangspunt dat de molen niet stil mag staan. Men wil waken voor achteruitgang en juist de functie er van te willen gaan versterken. Dat kan alleen met inzet van de huidige molenaar en vrijwilligers. Mede ter behoud van de levendigheid wordt overwogen om in de molen weer koren te gaan malen. 

Over de Oelemölle zelf en de activiteiten van de dag

Het is een achtkantige, houten stellingmolen die al de oorspronkelijke functie van korenmolen had. Het in het riet aangebrachte jaartal 1533 van de kap blijkt niet te kloppen. Waarschijnlijk slaat het getal op een oude standerdmolen, die er vroeger gestaan zou hebben. De molen zelf komt waarschijnlijk uit 1870, deze datum staat ook in de bovenas van de molen. Na het officiële moment zorgden vrijwillige medewerkers tot 16.00 uur rondleidingen in de molen. Buiten de molen stonden ambachtslieden zoals een maker van geveltekens, een imker en een maker van midwinterhoorns. De inwendige mens werd verzorgd door pannenkoekenbakkers en een bakker met krentenweggen.

Meer op Open Monumentendag

Museum ’t Stadhuus aan de Voorstraat was gratis geopend. Voor de gelegenheid was er een wisseltentoonstelling over reclame, wat voor vele bezoekers als een feest van herkenning gold. Uiteraard naast alle andere vaste oudheden die het museum herbergt. Van het achtergelegen Wilhelminaplein vertrok regelmatig een koets van menvereniging HARP die hen onder andere naar de Oelemölle en de stadshaven reed waar men elk uur kon meevaren met de vechtzomp Stad Hardenberg.

Nationale Orgeldag

Dat Was het tevens ook tijdens de Open Monumentendag. In de Stephanuskerk verzorgden zes organisten afwisselend een orgelconcert op het ruim twee eeuwen oude Scheuerorgel. De kerk kon ook bezichtigd worden, net als dit jaar voor het eerst de Witte of Lambertuskerk in Heemse.