Ommerschans krijgt een gezicht
wo 1 juli 2026 Hardenberg- Door: Bert Nonkes- Wie vandaag door de Ommerschans wandelt, ziet vooral een rustig natuurgebied. Maar achter die stilte schuilt een geschiedenis die van landelijke betekenis is. De Stichting Gebiedspartners Kolonie Ommerschans wil die geschiedenis weer zichtbaar maken, zonder het karakter van het gebied aan te tasten. “Je hebt nu nauwelijks door hoe belangrijk deze plek ooit is geweest”, zegt voorzitter Vincent Robijn.
De Ommerschans kent een rijke geschiedenis. Ooit was het een verdedigingswerk uit de Tachtigjarige Oorlog. Vanaf 1819 werd het de eerste onvrije kolonie van de Maatschappij van Weldadigheid, waar duizenden landlopers, bedelaars en armen onder streng toezicht moesten werken. Van het enorme hoofdgebouw en de strafkolonie is vrijwel niets meer zichtbaar.
De stichting werkt daarom aan een plan om bezoekers het verleden beter te laten beleven. Niet met grote gebouwen of massatoerisme, maar met wandelroutes, informatiepunten, QR-codes en subtiele kunstobjecten die verwijzen naar de geschiedenis.
“We willen absoluut geen pretpark of een tweede Giethoorn maken,” benadrukt Robijn. “Het moet passen bij de rust van het gebied. We willen bezoekers die oprecht geïnteresseerd zijn in het verhaal van de Ommerschans.”
Een belangrijke stap is inmiddels gezet. De provincie Overijssel heeft 237.500 euro beschikbaar gesteld, op voorwaarde dat ook de gemeenten Ommen en Hardenberg bijdragen. Met dat geld kan de basis worden gelegd voor een betere toegankelijkheid en informatievoorziening.
“Zonder een goede basis kun je niets opbouwen,” zegt Robijn. “Met goede wandelroutes, duidelijke bewegwijzering en digitale informatie kunnen mensen straks echt ontdekken wat zich hier heeft afgespeeld.”
Bij de uitvoering speelt Staatsbosbeheer een belangrijke rol. De organisatie beheert het gebied en moet ervoor zorgen dat de nieuwe voorzieningen zorgvuldig worden ingepast.
“Het is een waardevol natuurgebied en dat moet ook zo blijven,” legt Robijn uit. “Juist daarom werken we nauw samen met Staatsbosbeheer. Zo zorgen we ervoor dat natuur en geschiedenis elkaar versterken.”
De stichting bestaat volledig uit vrijwilligers. Robijn, directeur van Collectie Overijssel, werd gevraagd om voorzitter te worden vanwege zijn ervaring als historicus en archivaris.
Als de financiering rondkomt, wordt het plan de komende tijd verder uitgewerkt. Naar verwachting kan in de loop van 2027 buiten daadwerkelijk met de uitvoering worden begonnen. Dan krijgt een van de meest indrukwekkende, maar minst zichtbare historische plekken van Overijssel eindelijk weer een gezicht.
