Expositie ‘Nederlands Indië 1939 -1949’

Op zaterdag 4 april vond de opening van de OKV (Oudheidkundige Vereniging Den Ham, Vroomshoop, Geerdijk) expositie ‘Nederlands Indië 1939-1949’ in het Middendorpshuis te Den Ham. Hans Nieboer vertelde over de noodzaak tot herdenken. Ruud Eggink stond stil bij de Vroomshoopse slachtoffers in Nederlands-Indië en Arie Telman beschreef het werk van zijn vader in Indië en het werk van Peeters. Deze drie sprekers gaven als boodschap mee: ”beoordeel deze donkere periode door de bril van die tijd’’.

In 1939 bestond het Koninkrijk der Nederlanden, naast Nederland, uit de overzeese gebieden waarvan Nederlands-Indië het groots was qua oppervlakte en inwoners. Nederlands-Indië was sinds de 17 eeuw een onderdeel van het Koninkrijk. In 1942 werd het aangevallen en veroverd door Japan. In de expositie Nederlands-Indië 1939-1949 wordt er stilgestaan bij de koloniale geschiedenis, de bezetting door Japan, de Bersiap-periode 1945-1947 en de politionele acties tot en met de onafhankelijkheid, die leidden tot de Verenigde Staten van Indonesië. “We staan natuurlijk ook stil bij de slachtoffers, die vermeld staan op het Vredes-monument in Vroomshoop: Jan Vaartjes, Albert Van Dijk en Hendrikus de Vries. Aan hen zijn een drietal panelen gewijd”, laat de organisatie weten.

In het kwartaalblad ’van Brink tot Brug’ zijn meerdere artikelen, met name van Hans Dekker, verschenen over Nederlands-Indië. In deze expositie ziet u  voorwerpen en documenten en zelfs geluidsopnames van en voor ’Onze Jongens in Indië’. Bijzonder zijn de tientallen unieke tekeningen van Flip Peeters over zijn belevenissen als dienstplichtig militair in Nederlands-Indië tussen augustus 1948 en juni 1950. Deze waren gericht aan zijn vriendin Gerda.

De voorwerpen en documenten komen uit de nalatenschap/verzamelingen van: Arnold, Nevenzel, Eggink, Pool, Ekkelkamp, Bosch, de Jong en Telman. Bijzonder te vermelden zijn de geluidsopnames vanuit Nederland op vinyl voor de soldaten Henk Pool en Egbert Nevenzel. De compilatie van berichten uit kerkbladen uit de jaren 50, onder de titel: ‘Onze Jongens in Indië’’ gemaakt door Ina Nijkamp, geven een waardevolle inkijk van het medeleven van ouders en de kerk. Let wel, meerdere ‘Jongens’’ verbleven meer dan drie jaar in Nederlands-Indië.

Waarom periode 1939-1949?

Gerrit J.H. Kuiper legt uit: in september 1939 begon de oorlog met de inval door de Duitsers in Polen. Het tijdvak loopt via mei 1945, de overgave van Duitsland in Europa en augustus 1945 de overgave van Japan in Azië, maar loopt dan door naar de zgn. politionele acties in Nederlands-Indië, waardoor het geweld van oorlog pas eindigde op 27 december 1949.

De expositie loopt tot eind augustus 2026 en is te bezichtigen tijdens openingstijden van woensdag tot en met zaterdag tussen 14.00 tot 16.00 uur. Voor leerlingen van de groepen 7 en 8 van de basisschool en van het voortgezet onderwijs is er speciale aandacht met op maat gemaakte panelen.