Broeihopen voor behoud van ringslangen

- Door: Harry Kruiper - Typische afzetbulten maken om eitjes te laten uitkomen. Het aanleggen van broeihopen is een succesvolle manier om de voortplanting van ringslangen te helpen. Zo ook aan de Midden en Beneden Regge waar een aantal populaties een soort eigen gemeenschapsleven hebben. Ze hebben het naar de zin in de diverse meanders die er aangelegd zijn. Toch is het nodig dat de afzonderlijke groepen genetisch ook samen gaan. Daartoe zijn op diverse plaatsen broeihopen in gebruik en worden nieuwe aangelegd. De broeihopen zijn een initiatief van landschap Overijssel en stichting RAVON. Het Landschap zet haar vrijwillige Vliegende Brigade in om de natuur hier en daar een handje te helpen. Zo ook voor één van de drie slangen in ons land, de ringslang, de grootste. 

In het voorjaar zijn de natuurvrijwilligers onder andere actief om de bestaande broeihopen te controleren, te renoveren en om nieuwe aan te leggen. Nico van Aalst uit Hellendoorn was onlangs met een team bezig aan de Beneden Regge. Er is daar sprake van een rijke oever- en onderwatervegetatie. Om in het water op voedsel te jagen dat vooral bestaat uit amfibieën. De mooie ringslang is de enige slang die eieren legt en is ongevaarlijk voor de mens. En herkenbaar aan de twee duidelijke gele en zwarte vlekken achter de kop. In april komen ze uit hun winterslaap.

Broeihopen en de samenstelling ervan

Over natuurlijke plekken van eierafzet door ringslangen is niet echt veel bekend. Waarschijnlijk langs rivieren in bulten van aan gespoeld organisch materiaal. In ingerotte boomstobben, in compost- en mesthopen. Maar speciaal voor de soort worden ook broeihopen aangelegd. Op niet te grote afstand van het water. Het is belangrijk dat een ringslangvrouwtje er gemakkelijk in kan kruipen en de broeitemperatuur in de hoop constant tussen de 25 en 30 graden is. Na één tot enkele jaren is al het materiaal in de broeihoop verteerd en loopt de broei terug. Werkzaamheden aan broeihopen moeten het liefst tussen midden april en eind mei uitgevoerd worden. Dan worden legsels en overwinterende dieren niet beschadigd of gestoord.

Controle op resultaten 

Onder leiding van Nico waren op twee plekken 8 personen actief met twee broeihopen. De oude hopen werden met de riek geheel ontmanteld. Nauwgezet werd het materiaal gecontroleerd op uitgekomen eieren. Die eitjes zijn zacht, leerachtig en een beetje sponsachtig. En voelen aan als zachte rubberen witte ballonnetjes. In één van de broedhopen was het raak geweest. Men telde zo’n 110 resten van uitgekomen eitjes. Daarna was het zaak om de hopen opnieuw op te bouwen. Om goeie broeierige plekken te creëren is het gebruik van takken in een mengsel van blad, compost en ruwe paardenmest essentieel. De hoop moet voldoende los samengesteld worden zodat er lucht bij kan komen voor het verteringsproces en de slangen makkelijk in de hoop kunnen kruipen. Voor een goed broedseizoen aan de Regge voor de ringslang.