Uit de Natuur: ‘Kraaienpootjes’

 In 2026 belicht ‘Uit de Natuur’ viermaal een vogel uit het Vecht- of Reestdal, in samenwerking met Natuur in Hardenberg, NICHE, De Toren en De Koppel. Dit jaar staan de soorten in het teken van ‘Kraaienpootjes’. In april is de kijker gericht op uilskuikens.

Ze zijn er dit jaar ook weer het vroegst bij op ‘Beleef de Lente’ van de Vogelbescherming; de Bosuil heeft het eerste ei van het seizoen gelegd op 3 maart. Ze beginnen soms al met leggen in februari, wat betekent dat de eerste ‘uilskuikens’ er eind maart vaak wel zijn. Ook de Oehoe is er meestal als de kippen bij, gevolgd door de Kerkuil, terwijl de Ransuil, Steenuil en Velduil gemiddeld in april de eerste eitjes produceren. Van al deze uilensoorten noemen we de jongen uilskuikens, een woord dat ook misbruikt wordt als scheldwoord. Dit heeft niks te maken met de werkelijke intelligentie van jonge uilen, maar meer met hoe er vroeger tegen deze dieren werd aangekeken. Op zich is het best in te beelden dat deze nog niet vliegvlugge, pluizige bollen met reusachtige ogen werden geassocieerd met onnozelheid. Dat verschilde trouwens nogal tussen culturen, want waarschijnlijk kennen meer mensen de uil juist als symbool van wijsheid uit de Griekse mythologie. Een minder bekende naam voor jonge uilen is takkelingen, vooral gebruikt voor Bosuilen en ook Ransuilen (foto).
Deze naam hebben ze te danken aan hun behendigheid in het beklimmen van bomen, en dat zonder handen. Hiervoor gebruiken ze hun snavel en scherpe klauwen waarbij ze vanaf de grond zo meters omhoog klauteren. Bij alle in Nederland broedende uilensoorten verlaten de jongen het nest lang voordat ze kunnen vliegen. Om vervolgens te voorkomen dat de ouders zich elke keer te pletter zoeken als ze een sappige muis willen brengen, maken jonge uilen een heel herkenbaar geluid. Jonge Bosuilen die je nu al kan horen roepen, klinken als schrille, leeglopende ballonnetjes. Ook jonge Ransuilen hebben een hoge bedelroep, die je wat later in de zomer hoort. Deze kun je trouwens ook prima tegenkomen in je eigen woonwijk. Het enige wat je daarvoor moet doen is naar buiten in het donker, en natuurlijk geluk hebben dat een Ransuil in de buurt heeft gebroed.

Hardenberg