“In de wereld van de agrariër”

Elke kwartaal neemt de redactie u mee naar het hart van de agrarische sector. Ontdek wat agrariërs bezighoudt, welke uitdagingen ze tegenkomen. Deze week het persoonlijke verhaal van Remco en Anneke Groen uit Dedemsvaart.

- Door: Grietje Grendelman - Het familiebedrijf Groen bestaat al generaties lang en startte als melkvee- en kalverhouderij, maar specialiseerde zich later volledig in de kalverhouderij. Door de jaren heen werden meerdere stallen gebouwd. In 2012 trad Remco toe tot het bedrijf in maatschap met zijn ouders, waarbij opnieuw werd uitgebreid. Sinds 2016 is hij fulltime actief op het bedrijf. In 2022 namen Remco en zijn vrouw Anneke het bedrijf over. Remco is verantwoordelijk voor de dagelijkse werkzaamheden in de stal, zoals voeren, controles, schoonmaak en onderhoud. Het bedrijf groeide van 900 naar 1.370 kalveren.

Overname niet vanzelfsprekend

De overname was geen vanzelfsprekendheid. “We stonden op het punt te emigreren naar Denemarken, omdat we het ondernemen in Nederland niet meer zagen zitten. Alles was al bijna verkocht, totdat de stikstofcrisis uitbrak en banken zich terugtrokken”, vertelt Anneke. De gedachte aan emigratie kwam voort uit zijn zoektocht naar perspectief. “Altijd binnen werken en alleen kalveren voeren, vroeg ik me af: wil ik dit nog veertig jaar doen? In Nederland is het vrijwel onbetaalbaar om een bedrijf over te nemen”, laat Remco weten. “In Denemarken zijn de regels stabieler; veranderingen worden daar pas op de lange termijn doorgevoerd. In Nederland is er een nieuwe regel, en die is dan al gisteren ingegaan. Het is niet per se beter in Denemarken, maar wel betaalbaarder om een bedrijf over te nemen”, vertelt Anneke.

Verkoop van kalfsvlees

Omdat er toch besloten werd om in Nederland is er halverwege 2022 begon het gezin kleinschalig met de verkoop van blank kalfsvlees. “Kalfsvlees is bijna nergens te krijgen en bij een slager moet je het vaak bestellen, en toen kwam het idee om het vlees van onze eigen kalveren te verkopen aan particulieren”. Blank kalfsvlees is licht van kleur, zacht en mild van smaak.

Het echtpaar begon met de verkoop uit een staande vriezer en een vrieskist. Later werd een grotere vriezer aangeschaft, gevolgd door een winkel. Sinds 2024 is ook een boerderijautomaat in gebruik. Deze automaat is 24/7 geopend en biedt hoofdzakelijk producten van eigen erf: kalfsvlees, varkensvlees van scharrelvarkens, en lokaal wordt er lamsvlees, scharreleieren, uien, aardappelen, kaas en ijs ingekocht.

“Alles is in eigen beheer”

Anneke stopte met werken buiten de deur en richtte zich op de verkoop. “Het was even wennen om te stoppen met werk buiten de deur, maar het heeft veel voordelen. Ik kan mijn eigen tijd indelen en aanwezig zijn bij de activiteiten van onze twee kinderen, Charlotte en Jonathan. Ik zou niet graag terug willen”. Het kalfsvlees komt van de eigen kalveren en ze worden geslacht door een ‘echte’ slagerij Kouwen uit Lemele. “Dit maakt het echt bijzonder. We brengen de dieren zelf naar de slager, en we halen ze zelf op, alles is in eigen beheer”.

Op de vraag welke aspecten van het werk in de agrarische sector vaak worden onderschat, antwoordt Anneke: “Je bent zeven dagen per week, 24 uur per dag in de weer. Je hele ritme draait om het werk. Dat wordt door buitenstaanders vaak niet gezien. Maar het heeft ook zijn voordelen: soms heb je een uurtje voor jezelf, en kun je doen waar je zin in hebt”. Het mooiste moment van de dag? Dat is volgens Anneke wanneer alle kalveren zijn gevoerd en alles op orde is.

Dierenwelzijn

Halverwege het gesprek komt het onderwerp dierenwelzijn ter sprake. “Daar worden we continu mee geconfronteerd”, zegt Anneke resoluut. Anneke geeft een voorbeeld “Er komen tegenwoordig discussies door AI en ChatGPT. Soms is AI en ChatGPT geweldig, maar vraag je bijvoorbeeld wat het verschil is tussen ‘blanke’ en ‘rosé’ kalveren, dan wordt vaak nog gezegd dat blanke kalveren in kisten worden gehouden. Dat beeld klopt al jaren niet meer”, legt ze uit. Bij de familie Groen leven de kalveren in groepshuisvesting en op hardhouten vaste roosters, iets waar soms vragen over worden gesteld. “Maar onderzoek laat zien dat dit het beste is voor de kalveren”.

Om mensen een beter beeld te geven van hun manier van werken, doet de familie Groen onder andere mee aan de LTO-fietstocht en organiseert ze bijeenkomsten waarbij kinderen en volwassenen kunnen zien hoe ze te werk gaan bij de familie Groen. “Veel mensen reageren verrassend als ze zien hoe het er bij ons echt aan toegaat”, zegt Anneke.

Op de vraag hoe het bedrijf er over tien jaar uitziet, moet Anneke het antwoord schuldig blijven. “Mijn man is waarschijnlijk rooskleuriger dan ik”, zegt ze. “Met het stikstofbeleid kunnen de gevolgen groot zijn. Misschien moeten we een deel van onze kalveren inleveren, terwijl onze hypotheek is gebaseerd op het huidige aantal dieren. Ik hoop dat onze kinderen, als ze dat willen, het bedrijf over tien jaar nog kunnen overnemen”.

“Dat we het samen doen”

Waar zijn Remco en Anneke het meest trots op? “Dat we het samen doen. Natuurlijk krijgen we op piekmomenten hulp in de schuur van onder anderen onze schoonouders, en kennissen maar over het algemeen klaren we alles samen. De vleesverkoop is iets wat we samen hebben opgebouwd. Remco zorgt voor het vlees tot aan de vriezer, en daarna is het vlees van mij”, zegt Anneke lachend.

Zoek de boer op!

Tot slot willen Anneke en Remco een boodschap meegeven aan mensen die weinig contact hebben met de agrarische sector. “Als je niet weet wat er speelt, ga eens kijken bij de bedrijven. Heel veel boerenbedrijven zijn open: je kunt zien, voelen en ruiken hoe het eraan toegaat. Er zijn verschillende fietsroutes door het Vechtdal, zoek de boer op!”