Uit de Natuur: Dwergmuis

In 2025 belicht ‘Uit de Natuur’ viermaal een dier of plant uit het Vecht- of Reestdal, in samenwerking met Natuur in Hardenberg, NICHE, De Toren en De Koppel. Dit jaar staan de soorten in het teken van ‘Bijzonder (en) klein’. In oktober is de kijker gericht op de dwergmuis. 

Dwergmuis

In de gemeente Hardenberg leeft het kleinste knaagdier van Europa. Je zult hem niet snel tegenkomen vanwege zijn verborgen leefwijze en het gegeven dat hij actief is in de nachtelijke uurtjes. Het diertje, met de toepasselijke naam ‘dwergmuis’, komt vooral voor in ruigtes met grasachtigen, zoals riet. Hierin maakt de soort een nest.

Dwergmuizen hebben een goudbruine vacht met een daarmee contrasterende wittige buik. De staart is lang en beweeglijk en wordt als een grijparm gebruikt tijdens het klauteren tussen de stengels. De oren zijn onopvallend doordat ze deels wegvallen in de vacht en z’n snoet is stomp. Het diertje zelf is 5-8 centimeter lang met een staart van ca. 5-7 centimeter. Het gewicht is 4-12 gram, dat is vergelijkbaar met 1-3 suikerklontjes. Op het menu staat een grote variatie aan voedsel. Niet alleen eet hij plantaardig, zoals knoppen en zaden, maar verorbert de dwergmuis ook paddenstoelen en insecten. De samenstelling wordt medebepaald door wat er per seizoen te vinden is. Op zijn beurt wordt de dwergmuis opgegeten door vogels als uilen en de torenvalk, maar ook de mens vormt een gevaar. Met name hoe we het landschap benutten, speelt een rol.

Oktober, november en december zijn dé maanden bij uitstek om de dwergmuis te vinden, of beter gezegd, zijn aanwezigheid vast te stellen. De bladeren van de ronde nestjes, formaat tennisbal, verdorren waardoor ze duidelijker afsteken van de plant waarin ze hangen. Mocht je een nestje gevonden hebben dan is het nuttig om de waarneming met foto te registreren op Waarneming.nl.

Waarnemingen van de dwergmuis in onze gemeente zijn gedaan in onder andere het Vechtpark, langs de Vecht ter hoogte van Gramsbergen en bij landgoed de Groote Scheere. Zie ook hiervoor Waarneming.nl.

Tienes Bouwman