Dat heb gestaan op facebook

Als ik thuis alleen eet, zet ik vaak een zogeheten video essay op. In deze video’s kan urenlang over alles gepraat worden van kleinzielige influencerdrama tot grote en serieuze onderwerpen. In grote letters verscheen de tekst “THIS YOUTUBER IS LYING TO YOU” op mijn scherm. In de video haalde de YouTuber de leugens en fouten van zijn vakgenoot aan. Door die fouten en leugens was er een heel nieuw verhaal ontstaan. Ik herkende de video waar hij het over had die had ik tijdens een van mijn vorige eetmomenten bekeken. Ik was verbaasd en teleurgesteld. Hoe kon ik een video met zoveel fouten en leugens klakkeloos aannemen als de waarheid?

“Dat heb ik ergens gelezen.” Met een beetje schaamte moet ik toegeven dat ik daar eigenlijk mee bedoel: “Dat heb ik op TikTok gezien.” Hoeveel verschil zit er nou eigenlijk tussen die uitspraak en “Dat heb gestaan op Facebook,” waarmee een vrouw uit Woerden jaren geleden belachelijk werd gemaakt? Ik dacht altijd dat generatie Z minder snel voor fake news zou vallen dan oudere generaties. Maar is dat wel zo?

Volgens een onderzoek van Use the News denken jongeren dat zij beter in staat zijn om fake news te herkennen dan andere generaties, omdat ze vaker online zijn. In werkelijkheid is dat niet zo. Ook vertrouwen jongeren vaker op hun onderbuikgevoel om te bepalen of iets waar is of niet. De wereld waarin je leeft, wordt gevormd door de informatie die voor jou beschikbaar is. Het gevaar is dat die informatie niet altijd klopt. Stel je voor iemand op TikTok beweert dat zonnebrand slecht voor je is. Je gelooft dat, en besluit daarom geen zonnebrand meer te gebruiken. Daardoor kun je verbranden en zelfs huidkanker krijgen simpelweg omdat je op verkeerde informatie vertrouwde.

Jongeren zijn eigenlijk geen haar beter dan oudere generaties. Maar dat kunnen we wél worden. Dat begint bij het accepteren dat we niet immuun zijn voor leugens. In de toekomst ga ik proberen niet alles klakkeloos aan te nemen als de waarheid. Niet alleen op mijn onderbuikgevoel vertrouwen, maar kritisch kijken naar een bericht of TikTok.