Schoon drinkwater door project Boeren voor Drinkwater

Boeren voor drinkwater’ is een project dat ertoe moet bijdragen dat de grondkwaliteit verbeterd wordt om schoon drinkwater veilig te stellen. Het verminderen van de nitraatuitspoeling en resten van gewasbeschermingsmiddelen zijn de grootste uitdagingen voor de landbouw in de kwetsbare waterwingebieden. Het project is in het jaar 2010 gestart.

“Het gaat om zes Waterwinningen in Overijssel namelijk Hoge Hexel-Wierden, Herikerberg (Markelo), Manderveen, Holten, Espelo en Archem. In al deze gebieden doen ongeveer honderd agrarische bedrijven mee aan dit project. “Het merendeel is melkveehouder, maar er zijn ook akkerbouwers, jongvee opfokbedrijven of paardenhouderijen die meedoen”, vertelt Hendry van Ittersum, projectmanager bij Stimuland.

Nitraat in bovenste grondwater

“Het is de bedoeling om het nitraat in het bovenste grondwater zoveel mogelijk te optimaliseren. Maar het mes snijdt aan twee kanten. Want voor de deelnemer levert het uiteindelijk ook wat op. Het is niet alleen goed voor de bodem en het grondwater, maar ook voor het bedrijfsrendement van de agrariër”, laat Hendry weten.

Een van de deelnemers aan dit project is veehouder Erik Immink uit Lemele. Erik Immink is deelnemer sinds het jaar 2017 en heeft 11 hectare maisland in het intrekgebied Archem. Hij heeft 100 melkkoeien, 60 stuks jongvee, 44 hectare grasland, 11 hectare mais en zes hectare natuurland. “Ik neem deel aan dit project omdat ik vind dat alles wat beter kan mooi is. En we werken samen met elkaar naar een beter resultaat. Alleen ga je sneller, maar samen kom je verder. En ik wil constant bij leren”, vertelt Erik.

Bewustwording

Erik: “Ik ben door dit project bewuster omgegaan met drijfmest. We voegen water toe aan de rundveemest zodat het beter wordt opgenomen in de grond. Daarnaast doe ik aan onderzaaiing van gras onder maïs. Dit zorgt ervoor dat aan het eind van het groeiseizoen van de mais, de laatste voedingsstoffen door het gras worden opgenomen waardoor je minder nitraatuitspoeling krijgt. Sinds kort ben ik bezig met een bemestingsproef in de mais. We onderzoeken voor en tijdens het groeiseizoen welke voedingsstoffen de mais daadwerkelijk nodig heeft, en vullen dit dan naar behoefte zodat er minder uitspoeling en dus minder nitraat is”. Op het moment van schrijven is Erik aan het wiedeggen in de mais. Hierdoor zijn bestrijdingsmiddelen minder noodzakelijk. “Het eerste onkruid is dan weg waardoor je met minder (lagere dosering) bestrijdingsmiddelen toekunt”, laat hij weten.

“Bij de huiskavels zijn de weidepercelen. Deze kunnen we allemaal beregenen. Eén van de voordelen hiervan is dat hierdoor gras de voedingsstoffen op kan nemen wanneer de plant ze nodig heeft”.

Maatregelen moeten zichzelf uitbetalen

Boeren doen vrijwillig mee aan het project en worden individueel ondersteund door agrarisch en economisch adviseurs. “Maatregelen moeten ‘zichzelf uitbetalen’. De maatregelen worden vastgelegd in een bedrijfsactieplan per deelnemer”, aldus Hendry. “De maatregels zijn dus per deelnemers verschillend”. In 2014 is een hele lijst met maatregelen opgesteld die het nitraatoverschot per hectare kunnen verlagen. “Per bedrijf is het uiteraard verschillend welke daarvan praktisch toepasbaar zijn. Van de praktisch toepasbare maatregelen is berekend wat het bedrijfseconomische effect zou zijn. Dit voordeel ligt voor de meeste bedrijven tussen de 100 en 200 euro per hectare. Nu wordt er ook heel vaak gekeken naar de bedrijfsvoering in het geheel”, laat Hendry weten.

Op de vraag wat het Erik oplevert vertelt hij het volgende: “Doordat je in gesprek bent met andere agrariërs levert dit mij kennis op. Qua economisch resultaat levert het een plus op, maar meer ook niet. Daarnaast vind ik zelf dat wij soms heel veel doen voor een beter resultaat en dat er financieel weinig tegenover staat. Je doet het voor iedereen en voor het milieu en voor het nageslacht. Het resultaat zie je ook pas na vele jaren omdat het water jaren onderweg is naar de pompputten van Vitens”.

Droogte

Bij droogte kan Erik niet veel doen aan het nitraatgehalte. “Ik heb maisland in het intrekgebied. Dit maisland in het intrekgebied kan ik niet beregenen. Of Vitens moet een centrale bron slaan in dit gebied”, vertelt Erik lachend. “De droge zomers van de afgelopen jaren zijn een heel moeilijk punt in dit project. Geen water betekent geen opname van voedingsstoffen. Qua opbrengst moet er fors ingeleverd worden. Toch blijkt dat in deze minder gunstige omstandigheden alsnog goede resultaten worden geboekt. Dit is puur een verdienste van de ondernemers, echt vakmanschap”, eindigt Hendry het gesprek.

Bekijk ook de video waarin Stan de Kringloopman op bezoek gaat bij Erik Immink om te kijken wat hij van hem kan leren over het reduceren van het stikstofbodemoverschot. In iedere video van deze serie staat een ander dashboardkenmerk van de KringloopWijzer centraal. De KringloopWijzer geeft de melkveehouder inzicht in zijn milieu- en klimaatprestaties op zijn bedrijf, waardoor hij/zij nog beter kan sturen op de benutting van mineralen. De rekenregels van deze tool zijn wetenschappelijk onderbouwd en de ontwikkeling ervan wordt gefinancierd door het ministerie van LNV en ZuivelNL. Het beheer van de Centrale Database van de KringloopWijzer ligt bij ZuivelNL. Kijk voor meer informatie op www.mijnkringloopwijzer.nl.