Onthulling infobord na herstel Jodenbergje
do 13 maart 2025 Hardenberg-Door: Harry Kruiper- De aan ’t Holt gelegen gedenkplaats zag er de laatste tijd behoorlijk onverzorgd uit. Dat was ook in het oog gevallen van Rotary-Club Hardenberg. De 65-jarige club kent een serviceonderdeel dat Rotary Helpt! heet. En dat kwam in actie na contact met de gemeente Hardenberg en de eigenaar NIK, het Nederlands-Israëlitisch Kerkgenootschap. Zo meldde voorzitter Ronald Belser in zijn welkom.
Restauratie van een gedenkplaats
Er kwam een deugdelijke afrastering en een nieuw, waardig toegangshek waarop de Davidster, het algemene symbool voor het jodendom, siert. Daarnaast werd een informatiebord geplaatst. In een besloten ceremonie met wethouder Alwin te Rietstap en leden van Rotary-Club Hardenberg en Coen Abram, projectleider van het NIK kwam de informatie onder het witte doek vandaan. De onthulling en daarmee een vernieuwde ingebruikname van het ‘Jeudenbarchien’ (in het Nedersaksisch) was een feit. De opgang op het bergje werd vergemakkelijkt met een trap.
Het Stenen Archief
Het NIK fungeert als overkoepelende organisatie van Joodse Gemeenten in Nederland en behartigt de landelijke belangen. Coenen betrok in zijn reactie ook de waardering en dank voor de Rotary-Club Hardenberg en de gemeente Hardenberg. Tussen de grafzerken gaf hij vervolgens een toelichting op de diverse grafstenen. Coenen verwees daarbij naar meer informatie die te vinden is op de website van stichting Het Stenen Archief.
Bijzondere plek
De oude begraafplaats ligt immers op een kleine terp waardoor deze de naam Jodenbergje gekregen heeft. Het is een van de meest merkwaardige Joodse begraafplaatsen in Nederland. De landschappelijke ligging bij een meander van de Vecht is bijzonder en de vorm als verhoging in het Vechtdal is zeldzaam. Mogelijk was deze heuvel oorspronkelijk een zogenaamde motte, een aangelegde aarden heuvel waarop een middeleeuwse versterking heeft gestaan. Een van de Joodse voorvaderen, Eliezer zoon van Menachem (Israël Emanuels), zou er al in 1766 begraven zijn. Volgens overlevering zou er eerder in 1379 een kapel op gebouwd zijn.
