Mijn Pa

2024, het jaar dat mijn pa 100 jaar zou zijn geworden. Pas was het Vaderdag en toevallig ook de dag dat mijn vader overleed in 1981. Veel te jong. Gelukkig had ik een leeftijd dat ik al veel van zijn “geschiedenislessen” had kunnen horen. Al ben je daar als puber en/of jong volwassene niet altijd zo oprecht in geïnteresseerd. Hij vertelde over de wijze waarop in het begin van de vorige eeuw, in zijn jeugd, om werd gegaan met de arbeiders in het veengebied in Zuidoost Drenthe. Gedwongen winkelnering, gedwongen huisvesting, uitbuiting, lange dagen. Niet beschermd door enige wetgeving. De grote veenbaas werd er beter van, hij verdiende zowel aan het werk als aan de opbrengsten van het huis, de boodschappen en vaak ook nog aan de jenever die in de stille knip werd genuttigd. 

Als minder valide ging mijn vader als 17 jarige het werkkamp in, als invalide kwam hij eruit. Lang bleef hij als enige rechtsgrond de “status” hebben van oud-invalide. In de jaren zeventig werd dat beter en in 1974 werden alle uitkeringen gekoppeld aan het minimumloon, en kreeg hij eindelijk een fatsoenlijk inkomen. En nu is het 2024. 100 jaar later worden arbeidsmigranten uitgebuit, hebben ze gedwongen huisvesting en staan ze bij ontslag op straat. Vervolgens hebben de gemeentes en buurten er hun handen vol aan. De grootaandeelhouders worden er rijk aan, de samenleving arm. Tegelijkertijd gaat dit nieuwe kabinet 50 jaar na de invoering, de koppeling van minimumloon met de AOW en WAO en andere uitkeringen, weer doorsnijden. De 2.5 miljoen AOW-ers die het van alleen de AOW en soms een klein pensioen moeten doen, kunnen dan een beroep doen op de toeslagen. 

Vooral in de eerste jaren na zijn overlijden heb ik mijn pa erg gemist. Ik had hem nog zoveel willen vragen. Gaandeweg leerde ik leven zonder hem en nu heb ik al veel langer zonder dan met hem geleefd. Maar bij alle berichten in de kranten, die ik toevallig op Vaderdag uitgebreid las, bekroop me ineens de behoefte de huidige situatie aan hem voor te leggen. Hoe zou hij vinden dat het gaat in een van de rijkste landen van de wereld. Toch jammer dat ik zijn antwoord niet kan vangen. 

Column Op het Twente’randje’ wordt verzorgd door Erik Schutmaat, Anneke Beukers en Klaas Dragt