Huisartsenzorg kwetsbare ouderen

Leuk dat ik in deze column iets mag vertellen over mijn passie: goede ouderenzorg in de regio. Ik ben Janita Minderhoud, 53 jaar, kaderhuisarts en specialist ouderengeneeskunde. Ik werk in huisartsenpraktijk Schuttevaer en verpleeghuis Van Dedemmarke in Dedemsvaart en doe eerstelijnsconsulten voor de Saxenburgh. 

Vanuit het bestuur van LAEGO ( landelijke adviesgroep eerstelijnsgeneeskunde voor ouderen) willen we het gedachtengoed van de handreiking kwetsbare ouderen onder de aandacht brengen. 

Wat is nu het verschil in huisartsenzorg voor kwetsbare ouderen ten opzichte van andere volwassenen? 

Gezondheidsvaardigheden

Bij volwassenen verwacht je dat ze mondig zijn en goede gezondheidsvaardigheden hebben. Dus dat ze zelf initiatief nemen om naar de dokter te gaan als er iets mankeert. Daar mag je bij kwetsbare ouderen niet altijd meer vanuit gaan. Als iemand een beroerte heeft gehad of beginnende dementie heeft, lukt het initiatief nemen en plannen niet meer en is er soms vergeetachtigheid. Nodig is dan een contactpersoon die helpt en bekend is in de dossiers van huisartsenpraktijk, verpleeg- en ziekenhuis. Voorkomen moet worden dat hulpverleners via de patiënt opdrachten naar elkaar toespelen, want de boodschap komt dan niet goed over.

Levenseindewensen in beeld

Het is belangrijk te weten wat iemands wensen zijn voor het laatste stuk van het leven. We willen dit jaar vanuit onze huisartsenpraktijk met mensen hierover in gesprek gaan en de gegevens noteren. Zodat bij spoed de zorgprofessionals van de huisartsenpost en de spoedeisende hulp snel kunnen inzien wat de levenseindewensen zijn.

Functioneren in dagelijks leven

Bij volwassenen kijk je als dokter vooral naar de oorzaak van het probleem: wordt de duizeligheid veroorzaakt door de lage bloeddruk, het evenwichtsorgaan of door bijvoorbeeld de multifocale bril? Bij kwetsbare ouderen komt daar de vraag bij hoe iemand functioneert met deze klacht. Komt iemand nog buiten voor de boodschappen of is iemand eenzaam thuis? In onze regio gebruiken we het gedachtengoed van positieve gezondheid om iemands functioneren op alle levensgebieden in kaart te brengen.

Goede communicatie zorgverleners essentieel

Bij kwetsbare ouderen zijn vaak meerdere hulpverleners betrokken. Het gevaar is dat je langs elkaar heen gaat werken. Dan zijn een goed zorgplan en goede communicatie essentieel. We gebruiken OZOverbindzorg, maar kijken ook naar andere initiatieven.

Ethische dilemma’s

Soms is het goed multidisciplinair overleg te houden. Ik heb ontdekt dat de besproken problemen vaak ethische dilemma’s betreffen. We adviseren goede zorg voor iemand, maar die wil dat niet aannemen (weldoen versus autonomie). Of er zijn tegengestelde belangen: de ene partner is gebaat bij 24/7 nabijheid van de ander, maar de ander raakt oververmoeid.

Samenwerken 

De praktijkondersteuners van onze huisartsenpraktijk hebben nascholing gehad in de handreiking kwetsbare ouderen. In het ziekenhuis zijn we bezig met patient journeys om te kijken hoe we nóg beter kunnen samenwerken.

Advies

Voor ouderen heb ik het advies: blijf vooral in beweging en actief. Kijk naar de initiatieven van Vitaal Vechtdal, Samen doen. Maar als het allemaal niet meer zo lukt, ga dan eens met de huisarts praten!