Eén tegen eenzaamheid

De gemeente Hardenberg heeft eind 2020 een coalitie gevormd in de strijd tegen eenzaamheid en sluit hiermee aan bij de landelijke Coalitie Eén tegen eenzaamheid. Op 21 juni wordt het actieplan Eén tegen Eenzaamheid gelanceerd. Deze bijeenkomst is voor alle inwoners, zorginstanties, maatschappelijke organisaties, noaberschappen, culturele instanties en anderen die willen helpen om eenzaamheid terug te dringen. De bijeenkomst is van 16.00 tot 18.00 uur in Dina’s Fellows in Dedemsvaart, Moerheimstraat 144. U kunt zich aanmelden door een mail te sturen naar eenzaamheid@hardenberg.nl. Aanmelden kan tot en met 15 juni. (Zie ook de advertentie in deze krant).

De Stuw, De Kern en Bibliotheek Hardenberg zijn coalitiegenoten van het eerste uur. Doel van de coalitie is om samen eenzaamheid onder inwoners tegen te gaan. Op een later moment zijn Stichting de Kern, RIBW Overijssel, Samen Doen, Carinova en de lokale afdeling van De Zonnebloem aangesloten. Deze kerngroep wordt aangestuurd door de gemeente Hardenberg. De redactie is in gesprek met Arjan Breukelman, regisseur van de kerngroep, wethouder Alwin te Rietstap, Willem Maathuis, voorzitter afdeling Zonnebloem en Jorien van ’t Zand, manager Bibliotheek Hardenberg.

“Uit data blijkt dat mensen in de gemeente Hardenberg eenzaamheid ervaren. Je weet dat het speelt in onze gemeente, je weet dat er aandacht voor is en je weet dat je het niet alleen kunt. Dat is de reden dat de coalitie is opgericht”, vertelt wethouder te Rietstap.

“Ik kwam tot de ontdekking dat we bijna geen nieuwe gasten kregen bij de Zonnebloem. Toen kwam de oproep van de Coalitie tegen Eenzaamheid dat organisaties konden aanhaken. Wij hebben een voorziening, De Zonnebloem, waar niet voldoende gebruik van werd gemaakt en daarom hebben we ons aangesloten bij de coalitie. Hierdoor kunnen wij een bijdrage leveren aan het algemene probleem: eenzaamheid”, vertelt Willem Maathuis. 

Boven landelijk gemiddelde

In het jaar 2020 blijkt uit onderzoek van de RIVM/GGD (Bron: Volksgezondheidenzorg.info) dat het landelijke gemiddelde van eenzaamheid 36 procent is en in de gemeente Hardenberg is dat veertig procent. Van deze veertig procent is tien procent ernstig eenzaam. “Deze cijfers zijn het begin van de coronatijd. Ik heb het vermoeden dat deze percentages nu nog hoger liggen. Ook is dit een percentage van bewoners van 19 jaar en ouderen. Maar ook onder de jongeren is veel eenzaamheid en dat moeten we niet vergeten”, vertelt Jorien van ’t Zand. “Ook wij merken dat de eenzaamheid toeneemt. Als bibliotheek hebben we hier ook aandacht voor. De bibliotheek is een ontmoetingsplek voor jong en oud. Als we bezoekers hebben voor bijvoorbeeld een cursus digitaal vaardigheden. Dan is het fijn dat de cursisten leren van de digitale wereld. Maar nog mooier is dat je na afloop hoort dat er een vriendschap is ontstaan”. 

Taboe doorbreken

Eenzaamheid is een complex probleem. Het komt voor in alle lagen van de bevolking en bij jong en oud. Er zijn verschillende soorten eenzaamheid sociale eenzaamheid en emotionele eenzaamheid. Eenzaamheid is je niet verbonden voelen. Je ervaart een gemis aan een hechte, emotionele band met anderen. Dit kenmerkt zich door negatieve gevoelens van leegte, angst en zinloosheid en lichamelijk en psychische klachten. De coalitie tegen eenzaamheid streeft naar een samenleving waarin er voor iedere inwoner mogelijkheden zijn om te kunnen terugvallen op een netwerk en er kansen zijn om mee te doen. 

“Nog belangrijker is dat er geen taboe meer is, en dat men erover durft te praten. Maar ook dat het niet raar is dat je soms eenzaam bent. Dat je eenzaam mag zijn”, aldus Jorien van ‘t Zand. “Je moet een trend doorbreken. Maar belangrijk is, wanneer het taboe doorbroken is, dat men ergens terecht kan”, vult wethouder Te Rietstap aan. “Dat is de reden dat we een Meldpunt Eenzaamheid openen. Hoe dit punt eruit gaat zien, is nog niet helemaal bekend”, laat Arjan Breukelman weten. Vanuit het meldpunt worden mensen doorverwezen naar verschillende organisaties in het netwerk van de coalitie. “Maar het moet natuurlijk niet zijn dat ik mijn buurman op geef voor het meldpunt. En dat dan Maatschappelijk werk langs komt en dat mijn buurman dan zegt: “Ik ben niet eenzaam”. Het initiatief ligt bij de persoon zelf”, vertelt Willem.

Iets voor de ‘lange adem’

De coalitie tegen eenzaamheid bestaat naast de regisseur en de kerngroep nu nog uit twee werkgroepen. De werkgroep ‘taboe doorbreken’ en de werkgroep ‘activiteiten’. Willem Maathuis: “Om het taboe te doorbreken zijn een aantal jaren nodig. Het is iets voor de ‘lange adem’. Eén van de acties die we starten is het plaatsen van een column in weekblad De Toren. De columns worden door een werkgroep of een cliënt geschreven. Deze columns moeten zorgen voor herkenning bij de burgers”. De eerste column kunt u lezen in de krant van 15 juni.

De werkgroep taboe doorbreken heeft een signaleerkaart ontwikkelt voor mantelzorgers en professionals. “Een kaart met een aantal parameters, waarmee je kunt checken of je in de gevarenzone zit”, vertelt Willem. De coalitie wil huisartsen, praktijkondersteuners en thuiszorginstellingen betrekken bij de coalitie. “We vinden dan ook fijn dat Carinova zich aangemeld heeft bij de coalitie. Dit zijn de mensen die achter de voordeur komen bij de mensen, en eenzaamheid kunnen herkennen”, vult Arjan aan.

Samen Tafelen

De werkgroep activiteiten heeft in coronatijd de actie ‘knieperties bakken’ georganiseerd. “Dit was een leuke actie. Inwoners gingen knieperties bakken, maar brachten die ook naar ‘eenzame’ inwoners”, vertelt Jorien. In juni start de actie ‘Samen Tafelen’. “De hele maand is er gelegenheid om samen te eten in de gemeente Hardenberg. Soms wordt dit georganiseerd door een kerk en een andere keer door een Welzijnsorganisatie. In september organiseert de werkgroep allerlei activiteiten tijdens de ‘Week van de ontmoeting’”.

Samenleving activeren

Het actieplan zal twee keer per jaar worden geëvalueerd op bereikte resultaten. “Er is geen behandeling tegen eenzaamheid. Eenzaamheid los je op door in contact te komen met andere mensen. Dit kan door bijvoorbeeld samen te koken. Als gemeente willen we de cijfers omlaag. Maar belangrijker is dat de samenleving geactiveerd wordt. Erkenning voor de eenzame mens”, laat wethouder te Rietstap weten. “De samenleving organiseert al veel activiteiten. Een mooi voorbeeld is het Noaberschap in Bergentheim, en de verbondenheid in Kloosterhaar. We moeten alleen ook anderen enthousiasmeren”, vertelt Arjan Breukelman. “Ook het Infohuis in Dedemsvaart is een mooi voorbeeld”, vult Jorien aan.

Cijfers moeten omlaag

Op de vraag wat wil de coalitie bereiken antwoordt Willem Maathuis het volgende: “We willen op een bepaald moment resultaat zien. De cijfers in Hardenberg zijn te hoog en moeten omlaag. Hierbij moeten we natuurlijk wel rekening houden met dat de eenzaamheid in de coronatijd is toegenomen”. “Dit is niet het belangrijkste. Ik vind het heel mooi dat heel veel mensen samenwerken in deze coalitie. Eenzaamheid is een onderwerp waar mensen echt last van hebben. Dat we ons gezamenlijk verantwoordelijk voelen is belangrijk en mooi. Als iemand in een isolement raakt door een bepaalde gebeurtenis en je wordt eenzaam is dat niet fijn. Ook al zul je één persoon helpen zijn levensgeluk terug te vinden. Hoe waardevol is dat”, eindigt wethouder Alwin te Rietstap het gesprek.