Wie was Burgemeester Bramer?

Wie was Burgemeester Bramer? Dat vroeg Wiebe Tolman uit Hardenberg zich af toen hij in de straat met die naam kwam te wonen. Met hulp van de Historische Vereniging Hardenberg kwam hij tot de volgende aandachtspunten:

Christiaan Frederik Bramer werd geboren op 2 december 1875 in Boxum, een dorpje onder de rook van Leeuwarden. Zijn vader was daar predikant. Op 2 juni 1898 trouwde Christiaan in Friesland met Janke Tamminga. Het jonge paar vestigde zich in de provincie Overijssel en wel in de gemeente Hellendoorn. Daar kreeg Christiaan belangstelling voor de politiek en werd hij lid van de Anti Revolutionaire Partij (nu CDA). Hij werd kort daarna gekozen als lid van de gemeenteraad van Hellendoorn, gevolgd door een langdurig wethouderschap van die gemeente.

Op 23 april 1931 werd Christiaan Frederik Bramer geïnstalleerd als burgemeester van de gemeente Stad Hardenberg. Die kleine gemeente bestond destijds uit het stadsdeel van Hardenberg aan de Overijsselse Vecht met een uitloper naar de Hoogenweg. Het gemeentehuis was ondergebracht in een pand aan de Voorstraat met het huisnummer 34 het tegenwoordige adres van museum ’t Stadhuus.

De beginjaren van zijn burgemeesterschap verliepen voor Bramer bijzonder stroef. Hij kreeg direct na aanvang al problemen met de gemeenteraad. Zo werd hem verweten dat hij aan exploitanten een vergunning had verleend om activiteiten te houden op Hemelvaartsdag. Dat paste volgens de raad niet bij zo’n christelijke feestdag. Ook had hij die vergunning niet in z’n eentje mogen verlenen. De raad in z’n geheel had daarover willen beslissen. Wat hem ook erg kwalijk werd genomen was dat hij in de vergunning het woord ‘Kermis’ had gebruikt. In christelijke kringen stond dat woord gelijk met dronkenschap, vechtpartijen en andere wanordelijkheden. Het woord ‘Pretpark’ was daarom beter op z’n plaats.

Na de uitglijers van het begin gelukte het Bramer om een goede verstandhouding met de gemeenteraad te krijgen. Dat kwam mede door zijn inspanning om in Hardenberg goede voorzieningen tot stand te brengen. Zo liet hij ten behoeve van de scheepvaart op de Vecht bij Hardenberg een haven graven. Ook zorgde hij er voor dat er bij de Vecht het openlucht zwembad De Marsch tot stand kwam. En hij kreeg het voor elkaar dat de opgerichte Voetbalvereniging Hardenberg (nu HHC Hardenberg) de beschikking kreeg over een eigen speelveld aan de Prengerlaan.

De tevredenheid over het werk van Bramer kwam ook tot uiting in het voorstel van de voltallige gemeenteraad om hem als burgemeester te herbenoemen voor een volgende zittingsperiode. Die herbenoeming vond plaats bij Koninklijk Besluit van 24 februari 1937.

De oorlogsjaren verliepen voor burgemeester Bramer desastreus. De Duitsers eisten al in het begin van hem dat hij zijn wethouder De Bruin moest ontslaan omdat die joods was. Toen Bramer dat pertinent weigerde kreeg hij van de Reichscommissar für die besetzten Niederländischen Gebiete een schrijven van 25 november 1940 waarin Christiaan Frederik Bramer met onmiddellijke ingang ontslag werd verleend als burgemeester van de gemeente Stad Hardenberg. In zijn plaats werd een NSB-burgemeester benoemd.

Bramer heeft de bevrijding van Nederland net niet mee mogen maken. Hij stierf in Hardenberg op 28 maart 1944 een natuurlijke dood op de leeftijd van 68 jaar.

Op 8 februari 1950 besloot de gemeenteraad van Hardenberg de straat vanaf de Markt richting Gramsbergen de naam Burgemeester Bramerstraat te geven. “Zo kreeg hij volgens mij postuum de eer die hem ten volste toekwam”,  aldus opgetekend door Wiebe Tolman, Burgemeester Bramerstraat nr. 40.