Halverwege de bouw van de Vechtzomp ‘Stad-Hardenberg’

- Door: Harry Kruiper - In de scheepswerf van Hardenberg aan de Vechtstraat is een uniek vrijwilligersproject aan de gang. Het is een hommage aan de oude vrachtschepen en vrachtvaarders die over de Overijsselse Vecht gevaren hebben. Het is, zoals bekend, de bouw van een Vechtzomp, een oud beurtschip dat tot aan het begin van de vorige eeuw allerlei lading over de Vecht vervoerde. 

Heel vaak bestond de lading uit het bekende Bentheimer zandsteen uit de steengroeve daar met dezelfde naam. Met zijn geelbruine kleur en zijn hardheid is het geschikt voor diverse bouwwerken. Zo is het onder andere ook gebruikt voor de bouw van het Koninklijk paleis op de Dam in Amsterdam.

Echt oud zandsteen

Hoe mooi was het niet dat de stichting tijdens de bouw verrast werd met een lading echt oude Bentheimer zandsteen uit ca. 1400. Het was oorspronkelijk afkomstig van een afgebroken kasteel in Hardenberg in de jaren 1500. Overgrootvader Otterman gebruikte het in de loop van de geschiedenis er na voor de fundatie van een stadsboerderij in Hardenberg. Toen daar rond 1935 ook een einde aan kwam werd de partij zandsteen al die tijd bewaard. En nu ligt een klein deel ervan op een pallet in de scheepstimmerwerf om te laten zien. Het is het waard! Dat zegt aanvoerder en coördinator van de bouw Roel Godeke. Het aloude bouwmateriaal, dat stevige zandsteen, wacht in een opslag totdat het toegepast gaat worden. Waarvoor? Voor de bouw van de toekomstige ligplaats en service accommodatie van de in aanbouw zijnde Stad-Hardenberg en andere Vechtzompen.

Vakmanschap is meesterschap

Dat geldt voor Roel en de andere vrijwilligers die onder coördinatie van klassiek scheepstimmerman en ‘Zompexpert’ Harmen Timmerman diverse dagdelen in de week met de bouw van het schip aan de slag zijn. En hoe leuk is het dat ze voor de zomer, tijdens een open dag, spontaan in het bezit kwamen van een heel oude gereedschapskist. Oorspronkelijk van de Rijks Hogere School voor Tropische Landbouw uit Deventer. Timmerman en vrijwilliger Roelof Hofsink: om je vingers bij af te likken, zo’n mooie en volledig gevulde kist! Trots demonstreert hij uit die oude kist de oude ploegschaaf om veer en groef mee te kunnen maken. Roel Godeke: Die kist houden we ook aan voor toekomstig gebruik. Voor studenten in opleiding waar we mee samenwerken in het onderwijs voor ons project. Voor jonge vakmensen. Om die in de toekomst betrokken te krijgen voor onze en andere Vechtzompen. Want ook daar gaat onze aandacht al naar uit! Daarmee werken we ook gezamenlijk en step-by-step opbouwend toe naar een goede toekomst van de Vechtzompen. Gewoon ook door een heel toepasselijke benutting van oud materiaal.

De voortgang

De stichting is met het project nu op de helft van de bouwtijd van de Stad-Hardenberg. De start was, na een half jaar voorbereiding, in 2024. Er wordt mooi samengewerkt met collega’s van Ommen die hun Vechtzomp net als die van Laar, Gramsbergen en Dalfsen al in de Vecht hebben liggen en er succesvol mee varen. In lijn met de aspiratie van de gemeente Hardenberg wordt onze versie ook rolstoeltoegankelijk gemaakt. Intussen werken Peter Hoogendam en andere vrijwilligers verder aan de boegschroef. Om het manoeuvreren bij lagere snelheden zo gunstig mogelijk te laten verlopen.