Spookwoorden

Het bestaat niet, maar toch staat het wel ergens: namelijk in het woordenboek. Spookwoorden worden het ook wel genoemd; het is dus een niet-bestaand woord dat per ongeluk of doelbewust in een woordenboek is beland. Dat laatste verbaasde mij: doelbewust een niet-bestaand woord in het woordenboek stoppen, of nou ja, eigenlijk verstoppen.

Sommige spookwoorden komen er dus door een fout in, bijvoorbeeld een typfoutje. Maar het kan ook opzettelijk gedaan worden als plagiaatcontrole. Een woordenboek voegt een verzinsel toe; als de creatie dan klakkeloos wordt overgenomen en in een ander woordenboek verschijnt, weten ze genoeg: er wordt afgekeken bij hen.

Dit gebeurt niet alleen in woordenboeken; ook sommige encyclopedieën hebben deze techniek in het verleden gebruikt. Lillian Virginia Mountweazel, een jonge, bekende en getalenteerde fotograaf, overleed op een tragische leeftijd van 31 tijdens haar reis voor het magazine waar ze voor werkte. Tenminste, dat stond in The New Columbia Encyclopedia. Eén van de redacteuren van de editie legde uit dat het een oude traditie is om een nepverhaal toe te voegen, om zo je auteursrechten te beschermen.

Deze ‘copyrighttrap’ is ook weleens gebruikt bij kaarten. Rond 1930 stond op een oude stratenkaart van New York een fictief klein stadje langs de snelweg. Twee kaartenmakers, Otto Lindberg en Ernest Alpers, mixten de letters van hun namen en creëerden daarmee de ‘plagiaatval’ Agloe. Nadat Agloe op een kaart van een ander bedrijf verscheen, dachten ze de buit binnen te hebben. Maar het verzinsel bleek tot leven te zijn gekomen. Er was namelijk een winkel op die plek geopend, vernoemd naar hun zelfverzonnen stadje: Agloe’s General Store. Deze trucjes werken dus niet altijd.

Dit fascinerende verschijnsel bracht mij aan het denken: laten we spookwoorden ook in het dagelijks leven gebruiken. Een klein bedenksel bedenken en kijken of iemand het blindelings oppikt, zonder er eigen onderzoek naar te doen. Misschien duikt het daarna op in een gesprek of online artikel. De conclusie laat zich dan vanzelf raden.

Jade