Het dempen van de Dedemsvaart

di 12 mei 2026

De Historische Vereniging Hardenberg duikt voor deze krant regelmatig in haar archieven. Dit keer een artikel over een het dempen van het kanaal De Dedemsvaart.

Het is druk in ons dorp, zeiden de Luttenaren in 1958. Dat kwam doordat er allemaal mensen en machines waren aangevoerd om de zandwegen in de omgeving te verharden. Het machinepark was opgeslagen bij de aardappelmeelfabriek De Baanbreker, aan de zuidkant van het kanaal De Dedemsvaart. Daar moest nog even gewacht worden op de wegverharding, want er stond een besluit aan te komen over het dempen van het kanaal, dat liep van Hasselt naar Ane.

Moderniseren of dempen

Een jaar later bleek het verhaal over de demping alweer achterhaald. De provincie Overijssel had een Kanalencommissie ingesteld die de Dedemsvaart en de Lutter Hoofdwijk onder de loep had genomen. Tijd voor verbetering, vond de commissie. Toch bleef het de jaren daarna onrustig. Het kanaal dempen? Of verbeteren en moderniseren? De provincie wilde het liefst het kanaal behouden, maar dan zou het ministerie van Verkeer en Waterstaat moeten meebetalen. Ondanks een fors bestuurlijk bezoek aan Den Haag kon men geen geld lospeuteren. En dus besloten Gedeputeerde Staten in januari 1965 dat het kanaal gedempt moest worden.

Bedrijfsleven was tegen

Het bedrijfsleven was niet zo blij met de keus van de provincie. De directeur van de aardappelmeelfabriek in De Krim was een grote tegenstander. Aanleg van wegen duurt te lang, industrieën die afhankelijk zijn van vervoer over water moeten verhuizen en arbeiders trekken weg. Kortom: de streek zal doodbloeden.
Scheepswerf Peters in Dedemsvaart was zo'n industrie die vertrok. De schepen werden vanaf 1968 gebouwd aan de IJssel in Kampen. Voor Dedemsvaart restte een verlies van zo'n 70 arbeidsplaatsen.

Het eerste gedeelte van het kanaal dat werd gedempt was een stuk water bij Balkbrug, vanaf 8 februari 1966. Het resterende deel volgde in de jaren daarna, maar dat ging sommigen niet snel genoeg. In 1968 werd Dedemsvaart getroffen door een uitbraak van geelzucht: binnen enkele maanden meer dan 300 zieken. Oorzaak volgens huisartsen: het kanaal. Een deel van de Dedemsvaart was afgedamd, maar de riolen bleven op dit stuk kanaal uitmonden. En daar krioelde het van de ratten.

Het duurde toch nog enkele jaren, maar uiteindelijk verdween het water, om plaats te maken voor asfalt. In 1974 kon de krant Het Noord-Oosten trots melden: "Slagharen en Dedemsvaart zijn nu rechtstreeks verbonden met Zwolle”.