“Ik had geen keus en dat was prima”

wo 10 december 2025 Hardenberg

- Door: Bert Nonkes - Op 30 november ging dominee Wim van der Wel met emeritaat. Op meerdere vlakken een bijzondere gebeurtenis. Voor hem persoonlijk maar ook de kerk waarin hij zijn officiële laatste preek gaf was bijzonder. Van der Wel (PKN) ging voor in het Morgenlicht (NGK), een gebeurtenis die in de jaren ‘80 aan het begin van zijn loopbaan totaal ondenkbaar was. Het kenschetst de verandering die de kerk de afgelopen decennia heeft ondergaan. Van der Wel begon in 1987 in de gemeente Sauwerd; en eindigde zijn carrière na 38 jaar in Baalder.

Van der Wel oogt relaxed, het is midden op de dag en hij leest een boek. “Dat is lang geleden dat ik me dat kon permitteren”, lacht hij “Het beroep van dominee is een zijn-beroep. Daar bedoel ik mee dat je er altijd moet zijn, altijd ‘aan’ moet staan. Vergelijk het maar met een boer, die kan ook niet zeggen ‘Nu even niet! Hij is te allen tijde verantwoordelijk voor zijn vee en voor zijn land. Je moet inspringen op situaties die zich voordoen, 24/7.

Uitzoeken

Het emeritaat bevindt zich nog in de wittebroodsweken, hij geniet volop van de rust maar probeert de nieuwe situatie ook te duiden. Voor hemzelf maar ook voor de mensen om hem heen. Van der Wel “Ik bevind mij in de overgang. Niet in de gangbare betekenis van het woord maar in een existentiële overgang. Wie ben ik, wat is mijn verantwoordelijkheid, mijn taak, mijn doel? En er iets dubbel aan de nieuwe situatie. Aan de ene kant het loslaten van het werk waarvan ik zo intens geniet en aan de andere kant de rust waar ik naar verlang en die ik ook nodig heb. Ik heb in ieder geval met mezelf afgesproken dat ik zeven maanden totaal niets ga doen. Ik wil niet in de val trappen dat ik verzand in commissies en vrijwilligerswerk. Op zich nobele werkzaamheden, maar ik wil eerst uitfiegelieren wat ík nou eigenlijk wil.”

Overgave

Van der Wel zwijgt langdurig en staart naar het plafond. Hij is moe, vertelt hij én hij wil de vraag waarom hij ooit dominee wilde worden zorgvuldig beantwoorden. Daarom duurt het denkproces even. Dan steekt hij van wal. “Als jongeman was ik niet zo godsdienstig. Het feit dat mijn vader alcoholist was en ook dominee was daar ook debet aan. Hij preekte de waarheid maar leefde hem niet. Dat veranderde totaal toen hij met zijn probleem aan de slag ging en met open armen weer in ‘zijn’ gemeente werd opgenomen. Niet lang daarna werd hij ziek, hij kreeg kanker. De manier waarop hij zich blindelings en onvoorwaardelijk overgaf aan God heeft mij gegrepen en mij doen besluiten om ook dominee te worden. Ik had geen keus meer en dat was prima”.

Zorgen

“De kerken lopen qua bezoekers aantal en leden terug. Deels is dat terug te voeren op de effecten van de ontzuiling. Dat betekent niet dat ik terugverlang naar de verzuiling maar de die afzonderlijke zuilen waren wel stevig geworteld in principes en normen en waarden. Ik ervaar ontworteling in de samenleving en dat is niet goed. Afijn, donkere gedachten in donkere dagen. Binnenkort is het kerst, dan wordt het weer licht!”

Dominee van der Wel gaat zondag 14 december voor tijdens zijn afscheidsdienst in de Kamp in Baalder. De dienst begint om 10.00 uur. Vanaf 9.30 is er een muziekprogramma.