Historisch Schouwspel ‘n Ham

- Door: Harry Kruiper - Het is een van de grootste evenementen in het land waar inwoners actief aan deelnemen. Zo’n 100 mensen uit de eigen gemeenschap van Den Ham spelen authentieke gebeurtenissen uit het eigen verleden na rond de historische brink in het centrum van het dorp. Al sinds 2003, elke keer met een ander thema. Destijds begon het met ‘De Patriotten’ uit 1799. In 2007 ging het over ‘Tussen Rooms en Staat’ uit de tijd van 1607. Een religieus tintje zat er in 2011 ook aan toen men ‘Goddeloos ’n Ham’ uit 1830 opvoerde. Met zijn allen maakten ze er telkens al een mooi kunstspektakel van dat goed is voor de leefbaarheid en verbinding in de plaats.

Om nóg een paar thema’s in herinnering te brengen. In 2014 voelden de Hammenaren zich kennelijk ‘Vogelvrij en opgejaagd’, zo stond in de annalen van 1729. In 2015 ging het over ‘Moord en Brand in Den Ham’. Geen wonder want het was in de tijd van de Tachtig Jarige oorlog (1568 tot 1648). Uiteraard kozen ze er daarna voor om met ‘Hammenaren op’t hazepad’ uit het jaar 1825 weer wat normalere tijden mee te maken. En ga zo maar door met dat Historisch Schouwspel daar in Den Ham. Want in 2017 ging het over de ‘Hammer Karmse, Wat’n kroam!’ uit 1812 die kennelijk voor een geboorte explosie zorgde. 

En deze keer?

Na een corona onderbreking wordt regelmatig weer een oude gebeurtenis nagespeeld. Het evenement weet een groot, vooral ook eigen publiek van toeschouwers te boeien. Zo ook afgelopen zaterdag weer. Toen gingen ze er terug naar de tijd tussen 1800 en 1850. Het thema was deze keer ‘Reuring in ’n Ham’ met historische figuren zoals de zigeuners, zwervers, smokkelaars , heksen , Rooie Jan en Kale Mannes, kibbelende wijven, deftige boeren van de Markevergadering, wasvrouwen en de mensen van adel. Maar ook patriotten en schouten waren van de partij, met spelende kinderen op de Brink. Uiteraard ontbrak een schooltje niet en was er de chirurgijn. Een heelmeester genoemd, de medisch behandelaar van de vroegmoderne tijd die zich voornamelijk bezighield met uitwendige kwalen zoals wonden, breuken en gezwellen. Uiteraard ontbraken het rad van Fortuin, de Waag en sagevertellers met wenshoutjes ook niet. En in het Streekmuseum Middendorpshuis liet de ‘calligrafeur’ zien hoe je met pen, inkt en papier sierlijke letters creëert. Dat terwijl de vrouwen van vroeger aan het breien, weven of spinnen waren. 

Zonder lied geen Schouwspel

Dat is al sinds 2009 ook het geval. Want om de jaarlijkse gebeurtenis een warm hart toe te dragen hoort er ook een eigen lied bij. Hier volgen de eerst 2 toepasselijke coupletten. ‘In Den Ham bin ik geboor’n, met zien Brink en met zien toren,in dat durp doar wone wiej al eeuwenlang. De Regge kabbelt hier in t West’n, en in ’t Oosten glooit de Ess’n, in dat durp doar is van alles an de gang. Mensen lèft hier samen haand in haand, met een kloppend hart veur ’t plattelaand! ’t Hammerschouwspel brengt het wier tot leef’n. Historie van een ver verleed’n!’