Hardenberg

Zes winnaars schrijven voor boek

Door de redactie

Leerlingen van de Nieuwe Veste en het Vechtdal College te Hardenberg deden mee aan een schrijfwedstrijd en schreven verhalen over hedendaagse armoede.

G.Brokelman

Afgelopen maanden heeft schrijfcoach Janko Ekkel op de Nieuwe Veste en het Vechtdal College enkele gastlessen verzorgd. In een verkorte cursus kregen de leerlingen de belangrijkste tools over het schrijven van een kortverhaal van minimaal 1200 woorden. Woensdagmiddag 17 april werden de winnaars bekend gemaakt in de aula van de Nieuwe Veste. Na een welkomstwoord van sectordirecteur E. Lippold van de Nieuwe Veste, las uitgever, auteur en schrijfcoach Janko Ekkel een column voor over de Armoede van 200 jaar geleden in relatie tot de hedendaagse armoede en maakte aansluitend de namen bekend van de zes winnaars, te weten: Juliëtte Zweers, Sam Stegeman, en Anouk de Vries van het Vechtdal College, en Anisa Haruna, Stefan Hofsink en Dionne Meijerink van de Nieuwe Veste. "Ik ben onder de indruk van de verhalen en de talenten die De winnaars werden door de scholen in de bloemen gezet en kregen van schrijfcoach Janko Ekkel een uitnodiging voor de introductieavond Schrijven op donderdag 9 mei in De Schrijfkamer te Hardenberg. De introductieavond is de start van een vijfdelige cursus waarin de basiskennis van het schrijven van verhalen wordt geleerd en waarbij de droom van een eigen boek dichtbij komt. De voorzitter van Stichting Jaar van de Ommerschans, Thea Dijkema bedankte de leerlingen, de beide scholen en Janko Ekkel voor hun inzet. Ze nodigde de winnaars uit voor een rondleiding door de Ommerschans. De publicatie van het boek is op woensdag 26 juni.

Talenten

'Doelgericht leren' en 'jouw talent ontplooien', twee kreten van beide scholen, maar niet zomaar. De 54 leerlingen van beide scholen gebruikten hun talent om een kortverhaal te schrijven over hedendaagse armoede. Doel: bewustwording.

De zes beste verhalen krijgen een plek in het boek over de armoede van 200 jaar geleden en armoede nu. Een boek waar inmiddels vijftien regionale schrijvers aan meedoen. De zes winnaars, werden woensdagmiddag als echte schrijftalenten in het zonnetje gezet.

Bedelaarskolonie de Ommerschans

200 jaar geleden leefde bijna iedereen onder de armoedegrens. Luitenant Johannes van den Bosch wilde paupers, bedelaars, wezen en anderen maatschappelijk helpen een bestaan op te bouwen. Hij richtte, met steun van Koning Willem 1 de Maatschappij van Weldadigheid op. Vanaf 1818 werden koloniën gesticht om deze mensen "onderdak" te bieden. De bedelaarskolonie Ommerschans werd geopend in 1820. Daar moest hard worden gewerkt, op de boerderijen of in de werkplaatsen. Als er genoeg verdiend was kon ontslag worden aangevraagd. De regels waren eenvoudig: mannen en vrouwen leefden gescheiden van elkaar. Men had er een bed, voedsel en onderdak. Er werd onderwijs gegeven en medische zorg was beschikbaar. In die tijd waren dit soort voorzieningen niet voor iedereen toegankelijk. In december 2017 is er vanuit de Vereniging De Ommerschans (Stichting Jaar van de Ommerschans) het idee ontstaan om een boek uit te brengen over de armoede in Nederland van 200 jaar geleden. En dan met name de gevolgen daarvan: Opgezonden worden naar een van de bedelaarskoloniën, waaronder de Ommerschans. En dat niet alleen. Er is ook gekeken naar de armoede van nu. En de gevolgen die, helaas, ook tegenwoordig nog steeds merkbaar zijn.

UNESCO

Op 21 december 2016 heeft minister Jet Bussemaker bekend gemaakt dat de Maatschappij van Weldadigheid, waar de Ommerschans deel vanuit maakte, wordt voorgedragen als Werelderfgoed. Afgelopen jaar, 2018, hebben de leden van de vergadering van UNESCO besloten dat de Koloniën van Weldadigheid erfgoedwaardig zijn, maar dat het ingediende plan aangescherpt dient te worden. Samen met de adviesorganisatie ICOMOS wordt hier momenteel aan gewerkt. In 2020 wordt het dossier opnieuw voorgelegd aan UNESCO om te besluiten of het toegevoegd zal worden aan de Werelderfgoedlijst

Doel van het boek

Voornaamste doelstelling is bekendheid geven aan het gevoel van armoede: onzichtbare mensen zichtbaar maken. Arme mensen zijn niet zichtbaar in de maatschappij. Destijds werden ze 'opgezonden', verwijderd uit het straatbeeld. Tegenwoordig is de schaamte nog altijd zo groot dat men zich niet kenbaar maakt als zijnde arm.

Sociaal isolement

Of het nu absolute armoede is, relatieve armoede of sociale armoede; geen telefoon kunnen betalen, geen cadeau voor een verjaardag, of laaggeletterdheid - waardoor de sociale contacten steeds minder worden - armoede is meer dan een tekort aan inkomen, het gaat ook over achterstelling op verschillende domeinen van het individuele en sociale leven: tewerkstelling, onderwijs, huisvesting, gezondheid en maatschappelijke participatie; deelname aan sportverenigingen of organisaties, armoede gaat niet alleen over het financiële aspect, maar ook over waardering en hoe anderen naar mensen in armoede kijken.

Kinderen

Opgroeien in armoede heeft een negatieve invloed op de cognitieve, affectieve en sociale ontwikkeling van kinderen. Het verhoogt daarnaast ook de kans om ook later als volwassene in armoede terecht te komen. In het boek wordt niet ingegaan op de juiste aanpak van armoede, niet politiek en niet beleidsmatig. Het is de bedoeling dat instanties, bedrijven en individuele Nederlanders zich betrokken en geraakt voelen door dit maatschappelijk fenomeen. Een boek vol verhalen van mensen in armoede, niet óver mensen in armoede.

Het voorwoord wordt geschreven door niemand minder dan cabaretier Herman Finkers, die een afstammeling is van bewoners van de Ommerschans.

Door verhalen over armoe TOEN en NU te schrijven worden we ons er weer van bewust dat er na 200 jaar nog steeds armoede heerst in Nederland. Tijden komen samen. Nog steeds zijn er mensen die uitgesloten zijn van een als normaal beschouwde levensstandaard. Die bewustwording overbrengen is een doel dat wordt nagestreefd.

Elke leerling mocht zijn en haar eigen schrijfstijl volgen, maar de verhalen moesten uiteraard zeer persoonlijk en pakkend zijn. Alle verhalen werden in de ik-vorm geschreven zodat er uniformiteit is.