Ommen

Philip Dirk Baron van Pallandt

Door de redactie

Wie was Philip Dirk Baron van Pallandt (1889-1979). Waarom gaf hij zijn bezittingen weg. Wat betekende zijn inzet voor de natuur. Waarom zijn warme belangstelling voor de theosofische beweging en scouting. Wat was zijn drijfveer om zich in te zetten voor mensen die het minder goed hadden. Antwoorden op al dit soort vragen zijn te lezen in het nieuw verschenen boek van Joke Draaijer Landgoed als leerschool.

Het boek is de eerste wetenschappelijke biografie over het leven van Philip Dirk baron van Pallandt. Het laat zien hoe hij de ingrijpende en dramatische ontwikkelingen die tijdens zijn leven plaatsvonden, verstond en verwerkte. De auteur van het boek promoveerde in Groningen als godsdienstwetenschapper op de biografie van de baron en heeft haar onderzoek samen weten te vatten in een bijna 400 bladzijde tellend boek. In een mooie biografie, gebaseerd op diepgaand bronnenonderzoek en egodocumenten, is Draaijer op zoek gegaan naar de wortels van het idealisme van Van Pallandt. De presentatie van het boek vond zaterdag plaats in kasteel Eerde in aanwezigheid van familie van Van Pallandt. Het eerste exemplaar van het boek werd aangeboden aan de dochter van de baron, mevrouw Erin Oudshoorn-barones van Pallandt.

Duinrell

Philip Dirk Baron van Pallandt groeide op in Den Haag, op het familielandgoed Duinrell. Als jonge man genoot hij alle voorrechten van stand. Na het stoppen van het huisonderwijs wist hij niet goed welke kant hij uit moest. Tot dat hij onverwacht in 1913 het landgoed Eerde onder Ommen hem persoonlijk wordt nagelaten door een achterneef van zijn vader. Zijn vader ontraadde hem deze erfenis te aanvaarden, omdat hij niet het kapitaal had om het bezit te onderhouden, maar dit advies sloeg hij in de wind. Zoals hij later ook het advies in de wind sloeg om zijn bezittingen niet van de hand te doen. De adel ziet het tenslotte als haar opdracht om familiebezit zo lang en zo goed mogelijk in stand te houden. Toen hij naar Eerde verhuisde kreeg zijn belangstelling voor de natuur een nieuwe dimensie.

Krishnamurti

Ook op spiritueel vlak ontwikkelde hij zich. Hij kwam in contact met Krishnamurti, een Indiase 'wereldleraar' en haalde hem met zijn beweging naar Eerde'. Van Pallandt kwam in aanraking met Krishnamurti via Koos van der Leeuw, bestuurslid van de Nederlandse afdeling van de Theosofische Beweging, die hij via zijn scoutingnetwerk had leren kennen. Krishnamurti ontwikkelde zich tot een van de gidsfiguren in het leven van Van Pallandt. Juist aan deze gidsfiguur schonk Van Pallandt in 1924 zijn hele bezit in Ommen, niet aan hem persoonlijk maar aan de zogenoemde Eerde Foundation, die de nieuwe wereldleraar ondersteunde. Nadat Krishnamurti in 1929 aangaf geen volgelingen te willen kreeg Van Pallandt zijn landgoed weer terug.

Als een vroege 'natuuridealist', gaf van Pallandt de jacht op, een geliefd tijdverdrijf voor de Nederlandse adel. Hij zette zich in voor de scouting in Nederland, voor Belgische vluchtelingen, tijdens de Eerste Wereldoorlog, en voor Hongaarse en Oostenrijkse 'hongerkinderen' in de eerste jaren na die oorlog. Na de Tweede Wereldoorlog, waarin hij enkele maanden gevangen zat in Buchenwald, zette hij zich vooral in als bestuurder van de scouting en natuurbeschermingsorganisaties.

Harry Woertink

Foto:

. Eerste exemplaar van het boek voor Erin Oudshoorn (rechts) met links de auteur van het boek Joke Draaijer

. Voorkant boek Landgoed als leerschool