Twenterand

Ton aan bijstand teruggevorderd

Door de redactie

De gemeente Twenterand heeft in 2020 voor iets meer dan 100.000 euro aan ten onrechte ontvangen bijstand teruggevorderd. De gemeente houdt daarbij zoveel mogelijk rekening met de gevolgen voor de betrokkenen en probeert indien mogelijk de negatieve gevolgen te bestrijden. Dit blijkt uit antwoorden op vragen die PvdA-GroenLinks stelde naar aanleiding van een spraakmakend geval in Wijdemeren, waar een vrouw 7.000 euro moest terugbetalen omdat zij wekelijks boodschappen kreeg van haar moeder.

Ook in Twenterand komt het voor dat inwoners met een uitkering giften krijgen die volgens de Participatiewet (Pw) moeten worden gemeld, waarbij de gemeente moet beoordelen of die gift op de uitkering in mindering moet worden gebracht. Daarbij heeft de gemeente enige beleidsvrijheid, maar als de gift niet vanuit bijstandsoogpunt is te verantwoorden, moet de gift in mindering worden gebracht op de uitkering. Ook in Twenterand komt het voor dat giften niet zijn gemeld. Soms opzettelijk, soms per ongeluk. Gegevens daarover krijgt de gemeente binnen via het Inlichtingenbureau, een stichting die overheidsdata van bijstandsgerechtigden verzamelt en koppelt om fraude te detecteren.

In 2020 heeft Twenterand veertien keer ten onrechte ontvangen bijstand teruggevorderd. In totaal was daarmee een bedrag van 100.399 euro gemoeid. Als een schenking niet wordt gemeld, is de gemeente verplicht om, afhankelijk van de mate van verwijtbaarheid een boete op te leggen. In dertien van de veertien gevallen heeft Twenterand dat ook gedaan voor een totaalbedrag van 7.418 euro. Uit vergelijking van de gegevens met andere gemeenten blijkt overigens dat Twenterand in 2020 minder boetes en fraudevorderingen oplegde dan vergelijkbare oostelijke gemeenten.

Negatieve gevolgen

Twenterand probeert zoveel mogelijk rekening te houden met de (negatieve) gevolgen van terugvorderingen en het opleggen van een boete. Als er beleidsruimte is, wordt die gebruikt om de negatieve gevolgen te bestrijden. Bijvoorbeeld door een betaalregeling overeen te komen, die past bij de inkomenssituatie van betrokkene. Bovendien houdt de gemeente altijd rekening met de beslagvrije voet, het minimumbedrag waar iemand over moet kunnen beschikken om van te kunnen leven. Heel soms is het mogelijk om af te wijken van terugvordering, maar alleen als terugvordering leidt tot onaanvaardbare financiële of sociale gevolgen voor de betrokkenen.

Net als veel andere gemeenten heeft Twenterand via de VNG gepleit de Participatiewet aan te en daarin de vraag centraal te stellen wat mensen nodig hebben om uit de bijstand te komen. Ook is bij de Tweede Kamer een initiatiefwetsvoorstel ingediend dat een eind moet maken aan de verplichte terugvordering en boeteoplegging.