Twenterand

Leerlingen op jacht naar kleinste deeltjes in Genève

Door de redactie

Een groep leerlingen uit het VWO van het Noordik is onlangs op studieweek naar Genève geweest. Zij bezochten daar het CERN, het grootste natuurkundige laboratorium ter wereld. In dit onderzoekscentrum wordt onderzoek gedaan naar de allerkleinste deeltjes waaruit alle materie is opgebouwd.

De studieweek wordt georganiseerd voor leerlingen die het vak Natuur, Leven en Technologie (NLT) volgen, een vak binnen de stroming Wetenschap en Technologie. Docent Joris de Vries geeft aan dat het bezoek dit jaar extra bijzonder was. "Het meeste onderzoek vindt plaats in een versneller in een tunnel van 27 km lang die ongeveer 80 meter onder de grond ligt. Normaal is de versneller in gebruik en is het i.v.m. de veiligheid niet toegestaan in de tunnel te komen. Omdat de hele installatie dit jaar een upgrade krijgt en daarom tijdelijk stil ligt, hadden we dit jaar de unieke mogelijkheid om de detector ALICE te bezoeken."

Leerlingen bereiden in de weken voorafgaand aan de studieweek het bezoek voor door verschillende onderzoeksfaciliteiten van het CERN te bestuderen en hierover een presentatie te geven aan hun klas. Roos Mulder heeft met haar groep de detector ALICE bestudeerd. "De ALICE detector is 26 meter lang, 16 meter hoog en 16 meter breed. Er werken meer dan 1.800 wetenschappers uit 41 landen samen aan dit project. Met deze detector doen ze onderzoek naar een quark-gluon plasma waarvan ze denken dat het hele heelal hier een paar microseconde na de oerknal mee gevuld was. Ze hopen zo meer te weten te komen over het ontstaan van het heelal." Het bezoek aan het CERN vond Roos leuk en leerzaam. "Het was bijzonder om alle informatie nu van de wetenschappers zelf te horen en het was super leuk om zo'n belangrijke detector van dichtbij te zien. Niet iedereen krijgt hier de kans voor".

Tijmen Fraiquin heeft met zijn groep naar een andere detector, de AMS, gekeken. "Deze detector is geplaatst op het International Space Station ISS. De AMS zoekt onder andere naar meer informatie over donkere materie. Ons heelal bestaat voor een groot gedeelte uit donkere materie, maar we weten er nog heel weinig van." Ook Tijmen was onder de indruk van het bezoek aan CERN. "Het was echt supergaaf. Wat we op school geleerd hadden, konden we nu zien in de praktijk. Het onderzoekscentrum zit vol met interessante snufjes, zoals een presentatiescherm zo groot als een muur, die veranderde in een glazen wand, waardoor je bijvoorbeeld het datacentrum van CERN kon zien. Ook was het mooi om de computer te zien waarop het world-wide-web is uitgevonden op het CERN".

Roos en Tijmen zijn enthousiast over het relatief nieuwe vak NLT. Roos: "NLT is een vak waar je goed leert samenwerken, omdat je veel opdrachten in groepen doet. Verder vind ik het een interessant vak omdat het actuele en relevante onderwerpen behandeld. NLT laat ruimte voor een grote diversiteit aan onderwerpen, dit in tegenstelling tot veel andere vakken". Tijmen vult aan: "Het is een leuk vak, omdat het niet alleen bij theorie blijft en je ook dingen praktisch gaat onderzoeken en dingen gaat ontwerpen en maken. Door het vak NLT leer je om vanuit meerdere kanten naar een probleem te kijken. Bijvoorbeeld bij het ontwerpen van een leeshulp moet je rekening houden met de ergonomie, bouwkwaliteit en gebruiksvriendelijkheid".

Op maandagmiddag 18 november kunnen leerlingen uit groep 8 uitgebreid kennismaken met de stroming Wetenschap en Technologie. De school heeft dan haar deuren open voor alle leerlingen die kennis willen maken met de vier verschillende Noordikstromingen in de brugklas: Wetenschap en Technologie, Taal en Talent, Natuur en Maatschappij en Kunst en Cultuur. Voor meer info: www.noordik.nl.

Op de foto, van links naar rechts: Tijmen Fraiquin, Joris de Vries en Roos Mulder voor de ALICE detector.