Ommen

"Het landschap wordt totaal op z'n kop gezet"

Door de redactie

Bas 't Hart heeft het helemaal gehad met de massale bomenkap in Nederland, en zeker met de kaalslag rond de Lemelerberg. De eigenaar van camping De Eskamp in Lemele gaat de strijd tegen de bomenkap aan en roept een ieder op om mee te doen, bijvoorbeeld door vóór 13 juli de petitie 'Stop Grootschalige Bomenkap' te tekenen. Landschap Overijssel ziet de kap als noodzakelijk om de biodiversiteit in het gebied te verbeteren.

unknown

Wie wel eens op of rond de Lemelerberg recreëert, kan het niet hebben gemist. Een groot deel van het bos op de flanken van de stuwwal is verdwenen. Landschap Overijssel kapt hier om ruimte te creëren voor heide en zandverstuivingen wat het behoud of de terugkeer mogelijk moet maken van diersoorten als zandhagedis, veldleeuwerik, graafbijen en vlinders en planten als jeneverbes. Ook moet het de stuwwal beter zichtbaar maken in het landschap en bezoekers nieuwe uitzichten bieden. Niet iedereen is daar blij mee. "Het landschap waarin inwoners van Lemele en Ommen wonen, misschien zelfs zijn opgegroeid, en waar ook veel toeristen op afkomen, wordt totaal op zijn kop gezet", zegt 't Hart.

"Aan de westflank is een prachtige plek: waar enkele paden elkaar kruisen zijn picknickbankjes in de schaduw van grote eiken geplaatst, er staat een schuilhutje en er is een waterrad dat kinderen zelf kunnen bedienen. Voor velen was dit een favoriete plek. Alle bomen hier, inclusief de oude eiken, zijn gekapt. Ongelooflijk zonde. Toeristen vinden het erg om te zien, vinden het niet leuk meer. Het is vooral de massaliteit waarmee gekapt wordt die de mensen droevig stemt of woedend maakt. Op de Lemelerberg is al vijftig hectare weg. Dat zijn tachtig voetbalvelden. En het is nog niet klaar, er moet nog honderd hectare weg".

Emotie

Bij Landschap Overijssel is men zich bewust van de gevoeligheid van de bomenkap. "Een boom is emotie, dat begrijpen we heel goed. We kappen ook niet voor ons plezier, maar omdat het nodig is voor onderhoud of veiligheid, soms kappen we ook voor productie, of zoals nu voor biodiversiteit. En als er veel is gekapt, dan is het daar het eerste jaar niet mooi. Maar ik ben ervan overtuigd dat, als je vijf jaar verder bent, het geweldig is hoe de heide zich hier heeft hersteld. Hier is sprake van omvorming van landschapstype van bos naar heide, de natuur verdwijnt niet: de biodiversiteit op heide is vijftig keer zo groot als in bos. Vroeger was hier ook heide en de zaden zitten nog in de grond. Vaak is het zo dat als je daar bos kapt, heide spontaan weer boven komt", aldus projectleider Rob Klein Bleumink.

't Hart plaatst vraagtekens bij de effectiviteit van dit beleid: "Niemand weet of die biotoop ooit echt terugkomt. In Drenthe is vijftig tot honderd hectare bos gekapt, daar is na vijf à zes jaar nog niets voor teruggekomen, ook geen heide of zandverstuivingen. Tegelijkertijd haal je ook biodiversiteit weg. Er wordt ruimte gecreëerd voor hagedis, slang en vlinder, maar niemand heeft het over het bos dat weggehaald wordt waardoor er minder ruimte is voor klein en groot wild als reeën".

Opslag van CO2

De impact op het landschap is niet de enige reden dat de bomenkap onder vuur ligt. In het Klimaatakkoord is vastgelegd dat er in Nederland veel bos moet bijkomen om CO2 op te slaan. Door de massale bomenkap gebeurt het tegenovergestelde: elk jaar verdwijnt er 1500 tot 3500 hectare aan bos. Dit leidt tot veel kritiek.

't Hart: "Duizenden burgers zijn er mee bezig. Dit kapbeleid is ook niet logisch. Bomen zeggen als het ware tegen ons: 'wat jullie vervuilen met je CO2-uitstoot willen wij wel opruimen' en dan kappen wij ze weg. De vraag is wat belangrijker is: de CO2-uitstoot beperken of een hagedis terugbrengen in een bepaald gebied?". Klein Bleuming over dit dilemma: "We moeten niet CO2-uitstoot en biodiversiteit tegen elkaar uitspelen. Wij pleiten er bij de provincie voor om extra bomen bij te planten buiten natuurgebieden.

Zelf kunnen we geen grond aankopen voor het planten van bossen, maar wij zijn als landschapsbeheerder ook betrokken bij het onderhoud van houtwallen. Een deel van die nieuwe bomen kun je prima gebruiken om houtwallen te herstellen die de laatste jaren verloren zijn gegaan. Dat versterkt het landschap én de natuur, want houtwallen kunnen dienen als groene gangen die natuurgebieden met elkaar verbinden".

Pas op de plaats

Niettemin worstelen natuurbeheerders met de vraag of ze met de bomenkap op de goede weg zijn. Natuurmonumenten besloot na protesten van haar leden voorlopig te stoppen met de bomenkap. De provincie Gelderland onderzoekt het nut van massale bomenkap en Staatsbosbeheer vroeg de minister om een duidelijker bosbeleid. Ook Landschap Overijssel maakt pas op de plaats.

"We zitten nu in de fase dat we per gebied zaken tegen het licht houden", zegt Klein Bleuming. "Op de Lemelerberg is vijftig hectare gekapt. Nu gaan we eerst monitoren wat het effect is. Als blijkt dat dit voldoende is, is meer kappen misschien niet nodig".

Petitie

't Hart neemt liever het zekere voor het onzekere en blijft zich inspannen om de massale bomenkap te stoppen. "Bij omvorming naar andere natuur geldt geen herplantingsplicht, de enige manier om zekerheid te hebben dat er genoeg bos blijft, is voorkomen dat er veel gekapt wordt. Daarom heb ik een bord aan de weg geplaatst met de oproep om de online petitie van Bomenstichting Achterhoek en Woudreus Drenthe te tekenen. Met 40.000 handtekeningen komt de bomenkap op de agenda van de Tweede Kamer. De teller staat nu op zo'n 24.000 stemmen. Er is dus nog veel te doen".

unknown

unknown

unknown