Hardenberg

Een grote opgave

Door de redactie

Engbertsdijksvenen is in 2009 definitief aangewezen als Natura 2000 gebied. Afgelopen zomer zijn de gebiedsanalyse en het beheerplan definitief vastgesteld. "Op dat moment is ook beslist dat de provincie het bevoegd gezag is voor dit Natuurgebied", vertelt Erik Back als kwartiermaker actief bij het Natura 2000 gebied De Engbertsdijksvenen.

Begin augustus is Erik Back uit Lutten als kwartiermaker aangetrokken door de Provincie. "Ik ben aangetrokken om een plan van aanpak te schrijven. Dit plan volgt de verkenning op die in opdracht van Samen Werkt Beter is opgesteld. Maar voordat we dit plan van aanpak hebben kunnen maken, heb ik gesprekken gevoerd met eenieder die geraakt wordt door de opgave of een belang heeft". Op basis van deze gesprekken is er een bestuurlijke adviescommissie samengesteld met een onafhankelijke voorzitter en een projectleider. In de adviescommissie zijn de verschillende belangen vertegenwoordigd: Platform Engbertsdijksvenen, Landgoed Almelo, LTO, burgers, Waterschap Vechtstromen, de gemeenten (Twenterand, Tubbergen en Hardenberg), Staatsbosbeheer. Het Platform Engbertsdijksvenen vertegenwoordigt de groep agrariërs die zich bevinden in de bufferzone van de het gebied. Landgoed Almelo is de beheerder van een groot deel van het grondgebied van de Engbertsdijksvenen. LTO behartigt de belangen van de agrariërs die ook geraakt worden maar niet vertegenwoordigd worden door het Platform, NMO, vertegenwoodigd het algemeen natuur belang. De burgers zijn voornamelijk eigenaren van huizen die zich bevinden achter het stroomkanaal en de burgers die vertegenwoordigd worden door de Plaatselijk Belangen.

Natura 2000 gebieden

Elk Natura 2000 gebied levert nu en op termijn een eigen specifieke bijdrage aan de instandhouding van de biodiversiteit van de Europese Unie. Daarom moet het Bevoegd Gezag zorgen voor een duurzame bescherming van flora en fauna. Concreet betekent dit dat de meest kwetsbare soorten planten en dieren zoveel mogelijk worden geholpen met herstelmaatregelen. Verder gelden binnen Natura 2000 gebieden specifieke beperkingen voor bijvoorbeeld ruimtelijke ontwikkelingen.

"Het initiëren van hoogveenvorming en de overgangszones naar grote venen zijn de kernopgaven voor de Engbertsdijksvenen", vertelt Erik Back. Het natuurreservaat Engbertsdijksvenen is een natuurreservaat van duizend hectare in Noordwest Twente. In het hart van het gebied bevindt zich nog één van de laatste restanten levend hoogveen in Nederland. De Natura 2000 opgave voor dit gebied, is onder meer het herstel (uitbreiding) van het areaal levend hoogveen en herstellend hoogveen in dit reservaat. De voorwaarde daarvoor is dat grondwater van goede kwaliteit jaarrond de veenbasis van het hoogveen bereikt. Om dit te bereiken is een ingrijpende verandering van de hydrologie in en rond het gebied noodzakelijk.

"De opgave voor het hoogveen is enorm", vertelt Erik. "Het waterpeil is de grootste opgave. het grondwater in de zandondergrond dient zo hoog mogelijk te zijn. In het zuiden, midden en noorden van de Engbertsdijksvenen komen, met name aan de randen, gebiedsdelen voor met dunne veenlagen die aan de bovenzijde droogvallen. Voor het behoud van herstellend hoogveen is het noodzakelijk om daar grondwater veel hoger dan nu te hebben. Dat betekent mogelijk ingrijpende maatregelen", vertelt Erik.

Belangenvrije feiten

"Omdat we met verschillende belangen te maken hebben, richten we ons in eerste instantie op belangenvrije feiten. Dat is de kern van de aanpak en erg belangrijk. Achteraf kan niet gezegd worden, het moet anders. Daarom is het zo belangrijk om iedereen er op dit moment bij te betrekken. We moeten doen wat er verwacht wordt voor een Natura 2000 gebied. Maar de individu moet goed begeleid worden en geholpen worden. Het is een verplichte opgave, we komen er niet onderuit. Maar wat is voor elke partij acceptabel? Dat is de grootste opgave. De agrariërs vragen zich af wat gebeurt er met mijn grond; de burgers vragen zich af wat gebeurt er met mijn woning. Daarom is op dit moment de inventarisatie voor de waardevrije feiten ook van groot belang", vertelt Erik. De bestuurlijke adviescommissie is samengesteld met de acht vertegenwoordigers uit het gebied met daaraan toegevoegd een onafhankelijke voorzitter en een projectleider. "Zoals het nu lijkt, word ik de onafhankelijke voorzitter. Samen met projectleider Herbert Bos heb ik meer Natura 2000 projecten gedaan. Daarom zijn wij denk ik ook gevraagd. Ik ben gestopt bij LTO Noord en ben onafhankelijk nu". Erik Back heeft samen met Herbert Bos het Natura 2000 project Springendal — Dal van de Mosbeek begeleid. "De opgave bij de Engbertsdijksvenen is niet vergelijkbaar met Springendal — Dal van de Mosbeek. Elk gebied heeft namelijk zijn eigen complexiteit. Het is een enorme opgave. Soms krijg ik er wel buikpijn van. Het is van cruciaal belang om rechtvaardig met de mensen om te gaan. Je praat met de mensen en niet over de mensen! Dat is gevoel en dat raakt je".

Dit is het niet

Erik Back is woonachtig in Lutten en melkveehouder. "Ik ben als achttienjarige naar de hoge landbouwschool gegaan. Tijdens de vakanties heb ik fulltime gewerkt op de boerderij. Het was toen dat ik me realiseerde dat alleen boer zijn het niet was voor mij. Daarom ben ik aan het werk gegaan bij Delta Loyd verzekeringen. En heb mij toen opgewerkt tot aan het managementteam. Toch miste ik de landbouw en ben toen teruggegaan naar de boerderij. Ik hou ervan om bestuurlijke dingen te doen. Maar ik heb wel vrijheid nodig. Wat de bestuurlijke aspecten betreft kijk ik op langere termijn en dat is voor sommige mensen lastig. Soms moet je kleine stappen zetten om in een bepaalde richting te komen. Medio 2021 moet het gebied ingericht zijn. We hebben ruim anderhalf jaar nodig om het project uit te werken en dan komt nog de uitvoering. Dit is een enorme opgave. Daarnaast is de grootte van het gebied veel complexer dan bij de andere gebieden. Veelbeduidend en uitdagend".