even sToren

Sterrenstof

 ‘Isti mirant stella’. De afgelopen weken dacht ik een paar keer aan het beroemde, zeventig meter lange wandkleed van Bayeux, uit 1068. Ergens op dit reuzendoek zie je  mensen naar de hemel staren waar een ietwat kinderlijk geborduurde komeet passeert. Isti mirant stella, staat er tamelijk overbodig bij: zij bewonderen de ster. Het was geen ster, het was een komeet, die van Halley waarschijnlijk.

Af en toe licht de hemel op. Vorig jaar, hoogzomer, zagen we de staart van komeet Neowise, weet u nog? En deze maand hadden we de superconjunctie van Jupiter en Saturnus. Hebt u die gezien? Duurt maar 800 jaar voor u weer zo'n uitgelezen kans krijgt. Troostprijs voor de jeugd: in 2080 ziet deze conjunctie er ook heel aardig uit. Natuurlijk was het alsmaar bewolkt. Maar op 18 december heb ik de 'hemelse kus' toch maar mooi betrapt: been there, done that!

 

Het heelal maakt klein

Meebewegend in een hoekje van een van de spiraalarmen van de  Melkweg, draait ons zonnestelsel z´n rondje van 220 miljoen jaar rond het zwarte gat in het centrum. De Melkweg, een van de miljarden sterrenstelsels die we nu hebben waargenomen. Stuk voor stuk goed voor miljarden sterren. En bijna allemaal, afgezien van ons zusterstelsel Andromeda, bewegen ze, omdat het heelal zelf uitdijt, van ons af. En: hoe verder weg, als des te sneller ervaren we deze verwijdering. Dat betekent in contrapositie (spoel de film achteruit) dat het universum ooit uit één punt van oneindige dichtheid moet zijn ontstaan: de Big Bang. Daar wilden veel wetenschappers destijds niet van weten. 'Big Bang, oerknal'
was een spotwoord aan het adres van gelovigen. Het heelal ooit ontstaan? Nee. Ondenkbaar, want een begin veronderstelt.... Precies, en dát mag niet eens gefluisterd worden. Want, zoals een wetenschapper het ooit verwoordde: 'Met de oerknal komt ook de schepper weer uit zijn doodskist gesprongen'. 
Ook niet-geloven kan fundamentalistisch onredelijk zijn. Niemand kan God uit het heelal bewijzen, maar je hoofd in het zand stoppen door verbieden aan Hem te denken? Tja...

We gaan het merken. Om ook met Latijn af te sluiten: Deo Volente.

 

 Adrian Verbree